Biên bản ba buổi thường huấn tại ba Giáo tỉnh.

ỦY BAN GIÁO DÂN: BIÊN BẢN BA BUỔI THƯỜNG HUẤN TẠI
BA GIÁO TỈNH NĂM 2026

ỦY BAN GIÁO DÂN

TRỰC THUỘC HỘI ĐỒNG GIÁM MỤC VIỆT NAM

* Giáo tỉnh Sài Gòn: ngày 14-15/5/2026 – Tại Bãi Dâu – Bà Rịa

* Giáo tỉnh Huế: ngày 21-22/5/2026 – Trung tâm Mục Vụ Gp. Nha Trang

* Giáo tỉnh Hà nội: ngày 27-28/5/2026 – Trung tâm mục vụ Gp. Vinh

BIÊN BẢN BA BUỔI THƯỜNG HUẤN TẠI BA GIÁO TỈNH

CHỦ ĐỀ: LẮNG NGHE THÁNH THẦN ĐỂ TRỞ NÊN MÔN ĐỆ THỪA SAI

I. BIÊN BẢN CHƯƠNG TRÌNH THƯỜNG HUẤN CỦA GIÁO TỈNH SÀI GÒN (14-15/5/2026)

Lúc 15:00 tại Trung tâm Hành hương Đức Mẹ Bãi Dâu, Giáo phận Bà Rịa, Cha Phaolô, đặc trách Ủy ban Giáo dân Giáo tỉnh Sài Gòn, Trưởng Ban tổ chức phát biểu chào mừng toàn thể 156 tham dự viên gồm linh mục, giáo dân nam và nữ từ mười Giáo phận đến tham dự cuộc thường huấn của Ủy ban Giáo dân (UBGD) nhiệm kì XVI, năm 2026.

Đức cha Giuse Trần Văn Toản - Chủ tịch Ủy ban Giáo dân trực thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam, nói lời chào thăm trong Chúa Thánh Thần, trong tình mẫu tử với Mẹ Maria, trong tình huynh đệ tới tất cả tham dự viên tham dự thường huấn. Ngài khai mạc cuộc thường huấn dưới ánh sáng Lời Chúa trong ngày lễ Chúa Thánh Thần hiện xuống, (Ga 20, 19-23). Từ đoạn Tin mừng, Đức Cha gợi lên ba ý giúp định hướng cho cuộc thường huấn, thứ nhất anh chị em quy tụ nhân danh Chúa, có bình an của Chúa; được Chúa ban Chúa Thánh Thần; lắng nghe Chúa Thánh Thần để trở thành môn đệ thừa sai, hiệp thông, tham gia đồng trách nhiệm, thi hành sứ vụ, hướng đến cột mốc 500 năm hạt giống Tin mừng được gieo trên quê hương Việt Nam.

Chương trình sinh hoạt gồm có ba đề tài giúp huấn luyện người giáo dân, giờ tọa đàm với thao thức về trách nhiệm trong thời đại của trí tuệ nhân tạo (AI), trong sinh hoạt nhóm nhỏ giữa các Giáo phận trong Giáo tỉnh có Đức Cha và quý Cha hiện diện, trao đổi ý kiến. Xen kẽ sinh hoạt giúp đào tạo là sinh hoạt đạo đức gồm chầu Thánh Thể, lần chuỗi Mân côi, thực hiện giờ kinh sáng và hiệp dâng thánh lễ.

Ngày đầu thường huấn, trong khoảng thời gian 15 phút, Cha Giuse Maria, Phó Chủ tịch (PCT) UBGD, đặc trách Hội đồng Mục vụ Giáo xứ (HĐMVGX) tóm tắt những ý chính trong đề tài 1 là “Lắng nghe và phân định trong Thánh Thần - Khởi điểm hành trình hiệp hành”. 45 phút tiếp theo, việc trao đổi nhóm nhỏ xoay quanh các câu hỏi gợi ý và việc lắng nghe nhau, lắng nghe tổng kết ý kiến của từng nhóm. Ba đề tài trong chương trình thường huấn có câu hỏi gợi ý thảo luận đã được gửi kèm trong thư mời tham dự gửi trước đến từng Ban Giáo dân Giáo phận và được in trong tài liệu phát tại Đại hội.

Ngày sinh hoạt thứ hai khởi đi từ giờ kinh phụng vụ và thánh lễ đồng tế. Trong bài giảng, Đức Cha chia sẻ thông tin từ cuộc hành trình hiệp thông Ad Limina của Hội đồng Giám mục Việt Nam 2026 để hiệp thông, cầu nguyện và cổ vũ giáo dân. Trong hành trình gần 500 năm, Giáo hội Việt Nam đã có hơn 300 năm chịu bách hại, số tín hữu tuy chiếm tỉ lệ ít ỏi nhưng giữ được đời sống đạo tích cực, rất đáng ca ngợi

Cùng thời lượng 15 phút, Cha Tôma, Trưởng Ban Nghiên huấn, chia sẻ phương pháp thực hành trong đề tài 2 với chủ đề: “Hoán cải nội tâm và tự do thiêng liêng - Hiệp hành đòi hỏi một cuộc hoán cải”. 45 phút trao đổi xoay quanh các câu hỏi giúp nhận ra tiếng Chúa mời gọi, ý Chúa muốn qua những chia sẻ thực trạng, khó khăn, thuận lợi và kinh nghiệm thực tế.

Đề tài 3 với chủ đề: “Môn đệ thừa sai - Từ căn tính Kitô hữu đến trách nhiệm loan báo Tin mừng”, trong 15 phút, Cha Antôn, Thư ký UBGD tóm tắt những ý chính, chia sẻ kinh nghiệm mục vụ và gợi ý giúp định hướng cho sinh hoạt nhóm 45 phút lần cuối tại hội trường để đạt kết quả. Sau giờ trao đổi sôi nổi, Cha giúp trả lời câu hỏi, liệu đa số có thắng thiểu số không; thưa không, trong Giáo hội chỉ có chân lý, chỉ có Lời Chúa.

Vào cuối chương trình, Đức Cha tổng kết những ý kiến chính ngài lắng nghe và ghi nhận khi hiện diện xuyên suốt chương trình thường huấn, góp ý trả lời cho những câu hỏi thảo luận. Để trở thành môn đệ tôi phải loan báo Chúa Kitô. Khoảng 84% người Việt Nam sử dụng mạng internet, những người trẻ trong tương lai sẽ trở thành cha mẹ cần được quan tâm, cảnh tỉnh từ bây giờ trong gia đình và cho những người mình có trách nhiệm việc sử dụng trang mạng. Gương sống của vị Thánh trẻ Carlo Acutis, sử dụng mạng kĩ thuật số để quảng bá lòng yêu mến Chúa. Khi dùng trí tuệ nhân tạo để soạn bài cần cầu nguyện, suy tư, sửa bài theo ý Chúa, tự vấn xem Chúa muốn tôi nói gì với cộng đoàn. Đức Cha chia sẻ kinh nghiệm gặp gỡ, thăm viếng, cầu nguyện hơn là hỏi thăm từ xa và ghi nhận hạn chế thời gian, chấp nhận.

Để lắng nghe tiếng Chúa cần phản tỉnh trước cám dỗ, làm chủ bản năng tự nhiên. Thinh lặng, hồi tâm, cầu nguyện, nâng tâm hồn lên cùng Chúa để cảm tạ, sám hối và xin ơn. Đức Cha trích dẫn Lời Chúa và cho ví dụ lời cầu nguyện cụ thể. Động viên anh chị em tham dự viên cầu nguyện và thực hành việc đạo đức bình dân như cha ông đã làm và nhờ đó gìn giữ đạo qua suốt thời kỳ bách hại. Thực hành việc lắng nghe theo cách tổ chức của Thượng Hội đồng Giám mục Thế giới về hiệp hành, đưa ra quyết định trong bầu khí cầu nguyện, lắng nghe Lời Chúa hướng dẫn từ khởi sự cho đến kết thúc. Lắng nghe tiếng Chúa Thánh Thần qua những anh chị em bị gạt ra bên lề, qua những người bé mọn và gương Thánh Catarina, người mù chữ.

II. BIÊN BẢN CHƯƠNG TRÌNH THƯỜNG HUẤN CỦA GIÁO TỈNH HUẾ (21-22/5/2026)

Trong hai ngày 21-22/5/2026, Ban Giáo dân Giáo tỉnh Huế đã tổ chức kỳ họp thường niên tại Trung tâm Mục vụ Giáo phận Nha Trang với chủ đề: “Lắng nghe Thánh Thần để trở nên môn đệ thừa sai.” Đây là dịp gặp gỡ, hiệp thông và cùng nhau suy tư về sứ mạng của người Kitô hữu trong bối cảnh đời sống Giáo hội hôm nay.

Kỳ họp quy tụ đông đảo thành phần Dân Chúa đến từ các giáo phận trong Giáo tỉnh Huế và các giáo phận lân cận, gồm: Huế, Đà Nẵng, Qui Nhơn, Nha Trang, Buôn Mê Thuột và Kon Tum. Hiện diện trong cuộc họp có Đức cha Giuse Trần Văn Toản - Chủ tịch Ủy ban Giáo dân trực thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam, cùng với 15 linh mục, 3 nữ tu và 73 giáo dân đại diện các giáo phận.

Chủ đề của kỳ họp được triển khai qua ba đề tài mang chiều sâu thiêng liêng và mục vụ:

- Đề tài I: Lắng nghe và phân định trong Thánh Thần: khởi điểm hành trình hiệp hành.

Đề tài nhấn mạnh đến thái độ lắng nghe tiếng Chúa và lắng nghe nhau trong đời sống Giáo hội, để cùng nhau bước đi trong tinh thần hiệp hành mà Chúa Thánh Thần hướng dẫn.

- Đề tài II: Hoán cải nội tâm và tự do thiêng liêng: hiệp hành đòi hỏi một cuộc hoán cải.

Người tín hữu được mời gọi canh tân đời sống nội tâm, vượt qua tính khép kín và những giới hạn cá nhân để mở lòng đón nhận tha nhân và sống tinh thần phục vụ.

- Đề tài III: Môn đệ thừa sai: từ căn tính Kitô hữu đến trách nhiệm loan báo Tin mừng.

Từ việc ý thức căn tính người Kitô hữu, mỗi giáo dân được thôi thúc trở thành chứng nhân Tin mừng giữa đời thường qua đời sống yêu thương, hiệp nhất và dấn thân phục vụ.

Không chỉ là một cuộc họp thường niên, chương trình còn là cơ hội để các tham dự viên gặp gỡ, trao đổi kinh nghiệm mục vụ, cùng thao thức trước những thách đố của xã hội và sứ mạng loan báo Tin mừng trong thời đại hôm nay.

Trong bầu khí hiệp thông, cầu nguyện và lắng nghe, kỳ họp đã khơi lên nơi mỗi người tham dự niềm xác tín rằng: chỉ khi biết mở lòng cho Chúa Thánh Thần hướng dẫn, người Kitô hữu mới có thể thực sự trở nên những môn đệ thừa sai sống động giữa lòng thế giới.

Nguyện xin Chúa Thánh Thần tiếp tục đồng hành và hướng dẫn Ban Giáo dân Giáo tỉnh Huế trong hành trình xây dựng một Giáo hội hiệp hành, hiệp thông và đầy nhiệt huyết truyền giáo.

III. BIÊN BẢN THƯỜNG HUẤN GIÁO DÂN GIÁO TỈNH HÀ NỘI (27-28/5/2026)

Hướng đến việc sống chủ đề năm mục vụ 2026 của Hội đồng Giám mục Việt Nam: “Mỗi Kitô hữu là một môn đệ thừa sai”, với mục đích trang bị cho các thành viên của Ban Giáo dân các giáo phận những hành trang cần thiết để sống ơn gọi thừa sai, từ ngày 27-28/05/2026, tại Trung tâm Mục vụ Giáo phận Vinh, Ủy ban Giáo dân Giáo tỉnh Hà Nội đã tổ chức khóa Thường huấn Giáo dân năm 2026 với chủ đề: “Lắng nghe Thần Khí để trở nên môn đệ thừa sai”.

Về hiện diện và tham dự khóa thường huấn có Đức Giám mục Giuse Trần Văn Toản, Chủ tịch Ủy ban Giáo dân, trực thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam, Đức cha Phó Chủ tịch Phaolô Nguyễn Quang Đĩnh, Đức Giám mục Giáo phận Vinh Anphong Nguyễn Hữu Long, quý cha trong Ban Thường vụ và Ban Giảng huấn của Ủy ban Giáo dân cũng như quý cha đặc trách Ban Giáo dân của các giáo phận cùng gần 200 tham dự viên đến từ 11 giáo phận thuộc Giáo tỉnh Hà Nội.

Nhận thức về vai trò quan trọng của sứ mạng truyền giáo trong đời sống Giáo hội, cách đặc biệt là của Chúa Thánh Thần đối với công cuộc loan báo Tin mừng, trong diễn văn khai mạc, Đức cha Giuse Trần Văn Toản mời gọi các tham dự viên biết ý thức về trách nhiệm của bản thân trong gia đình Giáo hội, cách riêng là ý thức về sự hiện diện và hoạt động của Chúa Thánh Thần trong các biến cố của cuộc sống, nhất là trong sứ mạng truyền giáo của Hội thánh Chúa Kitô, ngõ hầu qua sự hướng dẫn của Người, việc Phúc âm hoá sẽ đạt được nhiều hiệu quả.

Trong thời gian của khóa thường huấn này, các tham dự viên đã được lắng nghe ba bài thuyết trình với các chủ đề vô cùng hữu ích.

Thuyết trình 1: Lắng nghe và phân định trong Thánh Thần (Cha Giuse Maria Lê Quốc Thăng). Hiệp hành được khởi phát từ một thái độ thiêng liêng, đó là biết lắng nghe Thiên Chúa để nhận ra tiếng nói của Người giữa muôn ồn ào của thế giới hiện đại. Để làm được điều đó, mỗi Kitô hữu phải có khả năng dừng lại, thinh lặng và khiêm tốn. Nhờ đó, việc lắng nghe sẽ đem lại hiệu quả tích cực, giúp cho cộng đoàn bước ra khỏi não trạng độc thoại để nhận ra sự phong phú của Thần Khí, hầu chữa lành những rạn nứt trong cộng đoàn. Và sự lắng nghe này sẽ dẫn đến đích điểm là sự phân định để nhận biết thánh ý Thiên Chúa ngang qua các dấu chỉ của thời đại khi mỗi người biết đặt để Thiên Chúa làm trung tâm điểm.

Thuyết trình 2: Môn đệ thừa sai - Từ căn tính Kitô hữu đến trách nhiệm loan báo Tin mừng (Cha Giuse Maria Lê Quốc Thăng). Qua Bí tích Rửa tội, mỗi Kitô hữu trở nên một môn đệ thừa sai đích thực và luôn mang trong mình một chiều kích thiết yếu: đó là được sai đi. Mỗi người tín hữu được sai đi ngay trong chính môi trường sống cụ thể của mình là gia đình, là giáo xứ và sau cùng là xã hội để loan báo Tin mừng của Đức Giêsu bằng chính đời sống chứng tá của bản thân, dù cho phải đương đầu với nhiều thách đố như sự sợ hãi, sự thiếu hiểu biết về đức tin, sự tục hóa của xã hội hiện đại…

Thuyết trình 3: Hoán cải nội tâm và tự do thiêng liêng (Cha Tôma Vũ Ngọc Tín, SJ). Hiệp hành đòi hỏi một cuộc hoán cải nội tâm thực sự bởi nếu lòng người không thay đổi thì những phương pháp thực hành rất dễ trở thành hình thức bên ngoài mà thôi. Hoán cải nội tâm là sự trở về với Chúa để được đổi mới từ bên trong, ngõ hầu vượt qua những ích kỷ, kiêu ngạo, sự khép kín, dửng dưng, những thành kiến và chia rẽ để tiến tới sự tự do thiêng liêng đích thực nghĩa là có khả năng chọn lựa những điều đẹp lòng Thiên Chúa.

Sau mỗi bài chia sẻ, qua các câu hỏi gợi ý, các tham dự viên được phân thành các các nhóm để thảo luận về đề tài vừa được lắng nghe, ngõ hầu giúp nhau hiểu rõ hơn về nội dung của bài thuyết trình cũng như gợi mở những giải pháp để có thể nội tâm hóa và đem những nội dung đó vào trong đời sống hằng ngày. Kết thúc các giờ hội thảo, thư ký của mỗi nhóm sẽ đúc kết nội dung và thay mặt nhóm để chia sẻ tới các tham dự viên kết quả làm việc của nhóm.

Bên cạnh các giờ học hỏi, chương trình thường huấn còn có những giây phút cầu nguyện, sinh hoạt huynh đệ, tọa đàm và chia sẻ kinh nghiệm mục vụ giữa các giáo phận, nhất là việc cử hành thánh lễ. Chính những giây phút gặp gỡ chân thành với Chúa và với nhau ấy không chỉ giúp khơi nguồn sức sống và hiệu quả từ ân sủng của Chúa Thánh Thần mà còn góp phần nối kết tình hiệp thông giữa các thành viên Ủy ban Giáo dân trong các giáo phận thuộc toàn Giáo tỉnh.

Sau hai ngày học hỏi, khóa thường huấn khép lại với bài đúc kết của Đức cha Phaolô Nguyễn Quang Đĩnh, Phó chủ tịch Ủy ban Giáo dân. Qua kinh nghiệm của bản thân cùng những chia sẻ của các tham dự viên, Đức cha Phaolô nhấn mạnh đến việc tìm kiếm ý Chúa qua việc thinh lặng, hồi tâm, cầu nguyện… để lắng nghe, phân định và đáp lại ý Chúa cách mau mắn. Đức Giám mục phụ tá Giáo phận Hưng Hóa cũng lưu ý đến việc hoán cải nội tâm hầu thay đổi bản thân để luôn ý thức và thực thi sứ mạng được sai đi của người môn đệ.

Hy vọng rằng, với những kiến thức cùng kinh nghiệm đã thu nhận được qua khóa thường huấn này, các tham dự viên sẽ ngày càng nhạy bén hơn trong việc lắng nghe tiếng nói của Thần Khí, qua đó luôn thao thức với ơn gọi thừa sai của người môn đệ Chúa Kitô để luôn can đảm dấn thân cho sứ mạng loan báo Tin mừng của Giáo hội giữa lòng thế giới.

Ban thư ký UBGD/HĐGMVN