Hành trình trùng tu một công trình di sản

ĐẶT HAI THÁNH GIÁ LÊN ĐỈNH THÁP KẼM NHÀ THỜ CHÍNH TÒA ĐỨC BÀ SÀI GÒN (19/3/2026)

Thời khắc đặt Thánh giá trên đỉnh tháp kẽm

Đúng 8 giờ sáng ngày 19/3/2026, lễ trọng kính Thánh Giuse, hai Thánh giá mới được dát vàng bắt đầu được đưa lên đỉnh hai tháp kẽm của Nhà thờ Chính tòa Đức Bà Sài Gòn. Đây là một trong những hạng mục quan trọng thuộc dự án đại trùng tu đang được triển khai từ năm 2017.

Chứng kiến sự kiện đặc biệt này có sự hiện diện của Đức Tổng Giám mục Marek Zalewski, Đại diện thường trú của Tòa thánh tại Việt Nam; Đức Tổng Giám mục Giuse Nguyễn Năng, Tổng Giám mục Tổng Giáo phận Sài Gòn; Linh mục Inhaxiô Hồ Văn Xuân, Trưởng Ban Trùng tu; cùng các linh mục phục vụ tại Nhà thờ Chính tòa.

Về phía tập đoàn Monument và đơn vị thi công có ông Mark Willems, Giám đốc kỹ thuật dự án trùng tu; ông Ghislain Claerbout, Chuyên gia cao cấp về kết cấu và trùng tu của Tập đoàn Monument; ông Robin Deketelaere, Chuyên gia cao cấp về kết cấu và trùng tu của Tập đoàn Monument; bà Ngô Phương Thanh, Giám đốc công ty Eurohaus-Haustechnik.

Trong phần đón tiếp, Linh mục Inhaxiô Hồ Văn Xuân, Trưởng Ban Trùng tu đã có lời chào đón và tri ân Đức Tổng Giám mục Marek Zalewski, Đức Tổng Giám mục Giuse Nguyễn Năng, các chuyên gia, kỹ sư, công nhân, phóng viên báo chí.

Trước khi hai Thánh giá được đưa lên đỉnh tháp kẽm Nhà thờ Chính tòa Đức Bà Sài Gòn, Đức Tổng Giám mục Marek Zalewski đã có bài diễn từ.

Mở đầu, Đức Tổng Giám mục Marek Zalewski đề cập đến ý nghĩa của việc hai Thánh giá mạ vàng được đưa trở lại vị trí trên đỉnh tháp sau thời gian hạ xuống để phục vụ công tác trùng tu từ năm 2023. Việc hoàn tất hạng mục này gắn liền với tiến trình phục hồi công trình, đồng thời là dấu chỉ đức tin được đặt giữa lòng thành phố, hướng con người về mầu nhiệm Thập giá của Chúa Kitô.

Từ hình ảnh nhà thờ, ngài gợi lại giáo huấn Kinh thánh về Hội thánh được xây dựng từ những “viên đá sống động”. Mỗi tín hữu, qua đời sống đức tin và đức mến, góp phần hình thành cộng đoàn. Khi biết sống tha thứ, quan tâm đến người nghèo và thực hành Tin mừng, Hội thánh được thể hiện trong đời sống cụ thể của cộng đoàn tín hữu.

Đề cập đến ý nghĩa của Thánh giá, Đức Tổng Giám mục cho thấy đây là dấu chỉ của hy tế và sự phục sinh của Đức Kitô. Từ đó, con người được mời gọi nhận ra rằng đau khổ không phải là điểm kết thúc, nhưng tình yêu và niềm hy vọng vẫn mở ra hướng đi phía trước.

Sự kiện diễn ra vào đúng lễ kính Thánh Giuse, bổn mạng của Giáo hội hoàn vũ. Từ gương sống của thánh nhân, Đức Tổng Giám mục mời gọi cộng đoàn biết gìn giữ đức tin, gia đình và đời sống cộng đoàn trong tinh thần âm thầm, khiêm tốn và trung tín. Như Thánh Giuse đã cộng tác vào chương trình của Thiên Chúa, mỗi người cũng được mời gọi tham gia xây dựng Hội thánh bằng chính đời sống của mình.

Kết thúc bài diễn từ, Đức Tổng Giám mục Marek Zalewski cầu chúc Thiên Chúa chúc lành cho Nhà thờ Chính tòa, cho thành phố và cho những ai hướng nhìn lên Thánh giá với lòng tin và niềm cậy trông; đồng thời gửi lời chúc mừng bổn mạng đến Đức Tổng Giám mục Giuse, Đức cha phụ tá và những người nhận thánh Giuse làm quan thầy.

Sau phần phát biểu của Đức Tổng Giám mục Marek Zalewski, Thánh giá đầu tiên được đưa lên đỉnh tháp phía trường học. Trước khi nâng, Đức Tổng Giám mục Marek Zalewski, Đức Tổng Giám mục Giuse Nguyễn Năng cùng Linh mục Tổng Đại diện Inhaxiô đã thực hiện cử chỉ chạm tay vào Thánh giá. Xe cẩu chuyên dụng sau đó từ từ nâng Thánh giá lên độ cao 57 mét.

Dưới sự điều phối, tham gia trực tiếp của các chuyên gia Bỉ, đội ngũ thi công tiến hành căn chỉnh vị trí, lắp đặt chân đế và siết chặt hệ thống bulông liên kết vào kết cấu thép đỉnh tháp. Các thao tác được thực hiện từng bước theo trình tự, bảo đảm độ chính xác.

Thánh giá thứ hai được đưa lên đỉnh tháp phía Bưu điện ngay sau đó, hoàn tất cùng quy trình kỹ thuật. Việc lắp đặt hai Thánh giá lớn ở độ cao trên 57 mét đòi hỏi không chỉ sự chuẩn bị kỹ lưỡng mà sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận thực hiện từ điều khiển cẩu, nhóm kỹ thuật lắp đặt trên cao và nhóm vận hành, giám sát dưới mặt đất.

Giải pháp kỹ thuật: thiết kế và lắp đặt

Hai Thánh giá mới được chế tác theo nguyên mẫu lịch sử, mỗi Thánh giá có chiều cao hơn 3,73 mét, rộng 1.85 mét, trọng lượng khoảng 400 kg, được chế tác bằng thép và phủ lớp vàng lá siêu mỏng nhằm bảo đảm độ bền trước điều kiện khí hậu nhiệt đới. Lá vàng này được sản xuất bởi một hãng danh tiếng tại châu Âu thành lập từ thế kỷ XVII.

Hệ thống chân đế Thánh giá gắn liền một khối với cây Thánh giá, được gắn liên kết với đỉnh tháp kẽm bằng các bulông kết cấu với các bát thép và sẽ được bọc bảo vệ bên ngoài là bông hoa bách hợp được làm 100% từ kẽm, dát vàng.

Để bảo đảm chất lượng, thẩm mỹ và an toàn cho hai cây Thánh giá của Nhà thờ Chính toà Đức Bà Sài Gòn tại độ cao 60m, phù hợp với điều kiện ngoài trời, Monument và các chuyên gia đã dựa theo kết quả khảo sát thực tế, thiết kế, tính toán, lựa chọn vật liệu và các phụ kiện liên kết cũng như quy trình chế tác được kiểm soát vô cùng nghiêm ngặt, kỹ lưỡng.

Hành trình trùng tu: khảo sát và phục dựng

Việc đặt lại hai Thánh giá là kết quả của một quá trình chuẩn bị kéo dài nhiều năm, với nhiều giai đoạn kỹ thuật chuyên sâu.

Khảo sát và số hóa (2021 – 2022):

Từ tháng 9/2021, công trình được khảo sát trực tiếp tại khu vực đỉnh tháp, ở độ cao khoảng 60 mét. Đầu năm 2022, công nghệ quét 3D được áp dụng để tái hiện toàn bộ cấu trúc tháp kẽm trong không gian số. Dữ liệu thu thập giúp xác định chính xác hiện trạng, từ đó xây dựng phương án trùng tu và thiết kế hệ khung treo phục vụ thi công.

Phân tích vật liệu và gia cố (2022 – đầu 2023):

Các mẫu vật liệu nguyên bản, đặc biệt là thép, kẽm, rivet, bulong, vữa vôi cổ, được đưa đi phân tích nhằm phục dựng loại vật liệu tương thích. Đồng thời, hệ khung đỡ tạm thời được lắp đặt để bảo đảm ổn định kết cấu trong quá trình tháo dỡ và thay thế các chi tiết.

Hạ Thánh giá cũ (3/2023):

Ngày 06/3/2023, hai Thánh giá cũ được hạ xuống sau gần 130 năm hiện diện. Kết quả kiểm định cho thấy các cấu kiện đã xuống cấp nghiêm trọng, không còn khả năng phục hồi.

Chế tác và vận chuyển Thánh giá mới

Hai Thánh giá mới được chế tác trong thời gian gần hai năm tại Bỉ bởi các đơn vị chuyên về trùng tu di sản. Quá trình thực hiện gia công, chế tác tuân thủ nguyên mẫu thiết kế ban đầu, đồng thời áp dụng các tiêu chuẩn kỹ thuật hiện đại để tăng độ bền và khả năng thích ứng với điều kiện khí hậu, môi trường của Việt Nam.

Sau khi hoàn tất, hai Thánh giá được vận chuyển bằng đường thủy trong khoảng năm tuần. Ngày 08/12/2025, Đức Tổng Giám mục Giuse Nguyễn Năng đã cử hành nghi thức làm phép hai Thánh giá trong dịp lễ Đức Maria Vô nhiễm Nguyên tội. Sau đó, hai Thánh giá được đặt tại cửa chính nhà thờ để tín hữu và khách tham quan chiêm ngắm trước khi lắp đặt.

Một dấu mốc trong tiến trình phục hồi di sản

Nhà thờ Chính tòa Đức Bà Sài Gòn được khởi công năm 1877 và hoàn thành năm 1880, là công trình kiến trúc tiêu biểu của thành phố. Sau hơn 140 năm, nhiều hạng mục đã xuống cấp, đòi hỏi quá trình trùng tu toàn diện.

Từ năm 2017 đến nay, các hạng mục quan trọng như mái ngói, hệ khung và hai tháp chuông đã được phục hồi. Việc đặt lại hai Thánh giá đánh dấu sự hoàn tất một phần quan trọng của công trình, đồng thời khôi phục hình ảnh quen thuộc của nhà thờ trong không gian đô thị.

Dự án trùng tu vẫn đang tiếp tục với các hạng mục bên trong và bên ngoài thánh đường. Khi hoàn tất, công trình không chỉ được bảo tồn về mặt kiến trúc, mà còn tiếp tục là điểm quy tụ đời sống tôn giáo và văn hóa của thành phố.

Xem thêm hình tại đây!

Bài: Sơn Nữ SPC
Ảnh: Sơn Nữ SPC, Minh Phong, Paul Phạm
Video: Media TGPSG

Nguồn: tgpsaigon.net