Tiếp kiến chung (5/8)

Trước khi Đức Thánh Cha bắt đầu bài giáo lý, các tín hữu lắng nghe bài đọc Sách Thánh được trích từ thư của thánh Phaolô tông đồ gởi tín hữu Ê-phê-sô (6,18-19)

Theo Thần Khí hướng dẫn, anh em hãy dùng mọi lời kinh và mọi tiếng van nài mà cầu nguyện luôn mãi. Để được như vậy, anh em hãy chuyên cần tỉnh thức và cầu xin cho toàn thể dân thánh. Anh em cũng hãy cầu xin cho tôi nữa, để khi tôi mở miệng nói, thì Thiên Chúa ban lời cho tôi, hầu tôi mạnh dạn loan báo mầu nhiệm của Tin Mừng.

Bài giáo lý của Đức Thánh Cha

Anh chị em thân mến, chào anh chị em, chào mừng tất cả anh chị em!

Trong bài giáo lý này, chúng ta tiếp tục suy tư về Hiến chế phụng vụ Sacrosanctum Concilium (SC) của Công đồng. Hôm nay, chúng ta dừng lại ở chiều kích Giáo hội của lời cầu nguyện phụng vụ.

Như thánh Phaolô Tông đồ gợi ý, chính Chúa Thánh Thần dạy chúng ta cầu nguyện. Từ ngày lễ Ngũ Tuần, Chúa Thánh Thần ngự trong Giáo hội, linh hứng mọi hoạt động của Giáo hội, và cách riêng là việc cầu nguyện. Đời sống của cộng đoàn tiên khởi, được khai sinh tại Giêrusalem sau biến cố Vượt Qua của Chúa Giêsu, là đời sống trong Thánh Thần được Chúa Phục Sinh ban tặng. “Từ đó – Công đồng nói – Giáo hội không bao giờ ngừng họp nhau để cử hành mầu nhiệm Vượt Qua: đọc “những gì liên quan đến Người trong tất cả Sách Thánh” (Lc 24,27), cử hành Thánh Thể, trong đó chiến thắng và khải hoàn của cái chết của Người được hiện tại hóa, đồng thời tạ ơn “Thiên Chúa vì ân huệ khôn tả của Người” (2 Cr 9,15) trong Đức Kitô Giêsu, “để ngợi khen vinh quang Người” (Ep 1,12), nhờ quyền năng Chúa Thánh Thần” (SC, 6).

Trong thời đại chúng ta, ở những môi trường bị chi phối bởi não trạng duy hiệu năng và tiêu thụ, cầu nguyện có thể bị xem là điều vô ích và đáng cười. Trong một thế giới nơi khoa học và kỹ thuật tự cho mình có thể cung cấp mọi câu trả lời, cầu nguyện có thể bị coi như một hình thức trốn tránh thực tại. Hơn nữa, ngay trong nhiều gia đình Kitô giáo, việc truyền dạy cầu nguyện cũng không còn diễn ra, trong khi không ít người có nguy cơ nhầm lẫn cầu nguyện với một kỹ thuật trong số nhiều kỹ thuật khác, mang tính tâm lý và nhằm đạt được sự thoải mái cá nhân. Trái lại, cầu nguyện, vì là một chiều kích nền tảng của nhân tính, cần được tái khám phá trong sự thật của nó.

Hiến chế Sacrosanctum Concilium đã nghiêm túc đón nhận đòi hỏi ấy. Điều này làm Thánh Giáo hoàng Phaolô VI vô cùng vui mừng. Khi ban hành văn kiện đầu tiên được Công đồng Vatican II phê chuẩn, ngài khẳng định: “Thiên Chúa ở vị trí thứ nhất; cầu nguyện là bổn phận trước hết của chúng ta; phụng vụ là nguồn mạch đầu tiên của sự sống thần linh được thông ban cho chúng ta, là trường học đầu tiên của đời sống thiêng liêng chúng ta” (Diễn văn, Đền thờ Thánh Phêrô, ngày 4/12/1963).

Thật vậy, trong Hiến chế, thuật ngữ “cầu nguyện” chỉ đến toàn bộ phụng vụ. Viễn tượng này mang tính quyết định, vì đã định hướng cuộc cải tổ phụng vụ, đặt sự tham dự tích cực của các tín hữu làm trục chính. Trước hết, phụng vụ được trình bày như nơi gặp gỡ, nơi Thiên Chúa đi bước trước và đến gần nhân loại trong Con của Người, “Ngôi Lời đã làm người, được Chúa Thánh Thần xức dầu” (SC, 5); và chúng ta có thể đáp lại “nhờ Đức Kitô, cùng với Đức Kitô và trong Đức Kitô, hiệp nhất với Chúa Thánh Thần”, nghĩa là nhờ “lời cầu nguyện mà Đức Kitô, kết hợp với Thân Thể Người, dâng lên Chúa Cha” (SC, 84).

Vì thế, thánh Phaolô VI tha thiết mong muốn Các Giờ Kinh Phụng Vụ, tức lời cầu nguyện công khai hằng ngày của Giáo hội, vốn không thể tách rời Thánh Thể, thấm sâu, làm sinh động, hướng dẫn và diễn tả toàn bộ lời cầu nguyện Kitô giáo, đồng thời nuôi dưỡng hữu hiệu đời sống thiêng liêng của Dân Thiên Chúa (x. Tông hiến Laudis canticum).

Để ước mong ấy trở thành hiện thực, Các Giờ Kinh Phụng Vụ cần ngày càng được đón nhận và sống trong đời thường của những người đã lãnh nhận Bí tích Rửa tội và của các cộng đoàn. Đối với nhiều người muốn học cầu nguyện, đặc biệt là các dự tòng, Các Giờ Kinh Phụng Vụ có thể mở ra một con đường và trở thành trường học của lời cầu nguyện Kitô giáo.

Mỗi tuần và mỗi ngày, Thánh Thể và Các Giờ Kinh Phụng Vụ là hơi thở của đời sống Giáo hội, làm cho Chúa Thánh Thần lưu chuyển khắp Thân Thể Giáo hội. Trong lời cầu nguyện này, Đức Kitô “kết hợp toàn thể nhân loại với chính mình và liên kết họ với Người trong việc cất lên khúc ca chúc tụng thần linh” (SC, 83); nhờ đó, ngày qua ngày, chúng ta ngày càng được kết hợp với mầu nhiệm Vượt Qua và nên đồng hình đồng dạng với Người.

Thánh Augustinô khẳng định: “Khi chúng ta thưa chuyện với Thiên Chúa trong cầu nguyện, đừng tách Chúa Con khỏi Người; và khi thân thể của Chúa Con cầu nguyện, thân thể ấy cũng đừng tách mình khỏi Đầu của mình. Vì thế, chính Đấng Cứu Độ duy nhất của Thân Thể Người, là Chúa chúng ta Giêsu Kitô, Con Thiên Chúa, vừa là Đấng cầu nguyện cho chúng ta, vừa cầu nguyện trong chúng ta, vừa là Đấng được chúng ta cầu khẩn. Người cầu nguyện cho chúng ta với tư cách là tư tế của chúng ta; Người cầu nguyện trong chúng ta với tư cách là Đầu của chúng ta; Người được chúng ta cầu khẩn với tư cách là Thiên Chúa của chúng ta. Vậy, hãy nhận ra tiếng nói của chúng ta trong Người, và tiếng nói của Người trong chúng ta” (Enarr. in psalmum LXXXV: PL 37, 1081).

Gắn liền với Thánh Thể và kéo dài ánh sáng của Thánh Thể, Các Giờ Kinh Phụng Vụ thánh hóa thời gian trong đời sống hằng ngày: buổi sáng, chúng ta bắt đầu ngày mới trong đức tin và lòng biết ơn; buổi trưa, chúng ta xin sức mạnh để trung thành giữa những nhọc nhằn; buổi chiều, khi công việc kết thúc, Kinh Chiều đồng hành với lúc hoàng hôn; ban đêm, chúng ta đi vào giấc ngủ và phó thác mình cho bình an của Thiên Chúa. Mỗi Giờ Kinh là một hành vi hy vọng: trong cuộc lữ hành trần thế, chúng ta tỉnh thức cùng toàn thể Giáo hội, mong đợi ngày Chúa trở lại trong vinh quang.