Bài tham luận Hội thảo về Giáo Hội hiệp hành

“LÀM THẾ NÀO để trở thành một Giáo hội hiệp hành trong sứ vụ?”
Đề tài: Truyền giáo trong môi trường kỹ thuật số
 

- Câu hỏi đặt ra: Làm thế nào để trở thành một Giáo hội hiệp hành trong sứ vụ?

Chúng ta hiểu đây là sứ vụ Truyền giáo, sứ vụ loan báo Tin Mừng trong thời đại mới, sứ vụ Truyền giáo trong môi trường kỹ thuật số ngày nay. 

Cơ hội và nguy cơ tiềm ẩn

Công nghệ kỹ thuật số cung cấp cho chúng ta khả năng thông tin trực tiếp kịp thời, với vô số cách biểu đạt của truyền thông xã hội, có thể làm gia tăng khả năng tường thuật và chia sẻ. Song song đó, không thiếu những thông tin gây nguy hại cho xã hội, cho đức tin.

Thông truyền niềm Hy vọng

Thông truyền niềm Hy vọng và sự Tin tưởng trong thời đại chúng ta. Đó là chủ đề Sứ điệp của Đức Thánh Cha Phanxicô cho Ngày Thế giới Truyền thông Xã hội thứ 51. Đức Thánh Cha nói: Nhờ những tiến bộ về công nghệ, việc tiếp cận các phương tiện thông tin giúp cho biết bao người có thể chia sẻ thông tin tức thời và phổ biến rộng rãi. Những tin tức ấy có thể tốt hay xấu, đúng hay sai.

Truyền thông Công giáo dựa trên tin mừng là chính Chúa Giêsu, khiến chúng ta ngước mắt lên chiêm ngắm Chúa trong cử hành phụng vụ lễ Chúa thăng thiên. Dẫu rằng hiện nay Chúa có vẻ xa cách chúng ta, nhưng chân trời hy vọng lại càng rộng mở... Nhờ “quyền năng của Chúa Thánh Thần”, chúng ta có thể trở nên những chứng nhân và “người truyền thông” về một nhân loại mới và được cứu chuộc, “cho đến tận cùng trái đất” (Cv 1,7-8).

Nói bằng trái tim trong tiến trình hiệp hành

Trong Giáo hội rất cần lắng nghe lẫn nhau. Lắng nghe không thành kiến, chăm chú và cởi mở, sẽ đưa đến cung cách nói của Thiên Chúa, được nuôi dưỡng bằng sự gần gũi, cảm thông và dịu dàng. Trong Giáo hội, chúng ta rất cần một nền truyền thông vỗ về các tâm hồn, đó là dầu xoa dịu những vết thương và soi sáng hành trình của anh chị em chúng ta.

Giáo hội hiệp hành cần có một nền truyền thông biết để cho Chúa Thánh Thần hướng dẫn, một nền truyền thông dịu dàng và đồng thời mang tính ngôn sứ, biết tìm ra những cách thức và phương tiện mới cho sứ mạng loan báo tuyệt vời mà Hội Thánh được mời gọi thi hành trong thiên niên kỷ thứ ba. Một nền truyền thông đặt trọng tâm vào mối tương quan với Thiên Chúa và tha nhân, đặc biệt là với những người túng thiếu nhất, và biết cách thắp lên ngọn lửa đức tin hơn là cứ giữ lấy đống tro tàn của một căn tính tự quy chiếu. Một hình thức giao tiếp dựa trên thái độ khiêm tốn lắng nghe và thẳng thắn trong lời nói, vốn không bao giờ tách rời sự thật khỏi lòng bác ái.

Hướng tới một truyền thông nhân bản trọn vẹn

Sứ điệp nhân Ngày Thế giới về Truyền thông Xã hội lần thứ 58, có chủ đề “Trí tuệ nhân tạo và Sự khôn ngoan của Con tim: Hướng tới một truyền thông nhân bản trọn vẹn”.

Sự Khôn ngoan cũng sẽ giúp chúng ta điều chỉnh hệ thống trí tuệ nhân tạo phù hợp với một nền truyền thông nhân bản trọn vẹn.

Nhiều lần ĐTC đã lên tiếng kêu gọi cộng đồng quốc tế “làm việc cùng nhau để thông qua một hiệp ước quốc tế ràng buộc quy định sự phát triển và sử dụng trí tuệ nhân tạo dưới nhiều hình thức”. Tuy nhiên, như trong mọi bối cảnh của con người, các quy tắc là không đủ.

Sứ vụ trong môi trường kỹ thuật số

Trên thế giới:

Cuối năm 2023, Vatican đã tổ chức ‘Thượng hội đồng kỹ thuật số’ cho các nhà truyền giáo trẻ gặp nhau trực tuyến để cầu nguyện và suy tư, như một phần của “Thượng hội đồng kỹ thuật số” do Bộ Truyền thông tổ chức.

Đó là: “Những cuộc gặp gỡ bắt nguồn từ việc ‘lắng nghe hiệp hành’, nơi mà rất nhiều người đã bày tỏ mong muốn có thể trải nghiệm đặc tính Giáo hội hoàn vũ, để làm phong phú thêm cuộc sống của cộng đoàn và cuộc sống cá nhân của chính mỗi người.”

Tại Việt Nam

Ngày 25/02/2024, Đức cha Giuse Nguyễn Tấn Tước đã khởi động hệ thống C-MATE. Đây được xem là “viên đá đầu tiên” xây dựng Hệ Sinh thái Công nghệ và Truyền thông Công giáo. Hệ sinh thái này là một hệ thống tập hợp những tiện ích chuyên về lĩnh vực Công giáo như: website tin tức, website chức năng, app, map… nhằm mục đích loan báo Tin mừng bằng công nghệ thông tin và truyền thông đa phương tiện.

Mục tiêu của C-MATE trong hiện tại và tương lai là tối ưu hóa công nghệ phục vụ cho truyền giáo và truyền thông Công giáo, bằng sự sáng tạo và trái tim biết sẻ chia, cộng tác với nhau. Như Chân phước Carlo Acutis đã nói: “Mục tiêu của chúng ta phải là vô hạn, chứ không là điều hữu hạn”.

Tại cấp Giáo phận và Giáo xứ:

Công cuộc loan báo Tin mừng bằng công nghệ thông tin tại cấp Giáo phận và Giáo xứ chưa được quan tâm đúng mức. Phương pháp truyền giáo, phương pháp dạy giáo lý đa số vẫn áp dụng theo lối cổ xưa, lạc hậu. Số người tham gia, truy cập, theo dõi các trang web công giáo còn rất ít. Đa số giáo dân, nhất là những người nghèo vẫn chưa quen sử dụng các phương tiện truyền thông kỹ thuật số.

Kết:

LÀM THẾ NÀO để trở thành một Giáo hội hiệp hành trong sứ vụ Truyền giáo, sứ vụ loan báo Tin Mừng trong thời đại mới, sứ vụ Truyền giáo trong môi trường kỹ thuật số ngày nay?

- Thưa: Ngày xưa, các vị Thừa sai phải dạy chữ cho cha ông chúng ta để truyền đạo. Ngày nay, Giáo hội cần quan tâm giúp các tín hữu nhất là người nghèo, có thể sử dụng công nghệ kỹ thuật số để thăng tiến, để giữ vững đức tin và để có một Giáo hội hiệp hành trong sứ vụ Truyền giáo.  

Vũ Đình Bình