Đức Hồng y Yves Congar từng nói một câu rất đơn sơ nhưng mạnh mẽ: “Thánh Thần là Đấng chúng ta phải cầu xin mỗi ngày”. Và có lẽ không có lời cầu xin nào vắn gọn, chân thành và đầy đủ cho bằng lời nguyện này: “Lạy Chúa Thánh Thần, xin ngự đến”.
Tại sao phải xin Ngài ngự đến, trong khi Ngài đã ở trong ta từ ngày lãnh nhận Bí tích Rửa Tội và Thêm Sức? Bởi vì có một khoảng cách lớn giữa “có mặt” và “làm chủ”. Thánh Thần được gọi là “Người khách ngọt ngào của linh hồn”, nhưng một người khách sẽ vẫn ngồi im nếu chủ nhà không lên tiếng mời, không trò chuyện, không mở lòng. Linh hồn ta nhiều khi cũng thế: Thánh Thần ở đó, nhưng ta sống như thể Ngài vắng mặt. Vì vậy, lời “xin ngự đến” chính là một lời mời đầy ý thức: “Lạy Chúa, hôm nay con muốn Ngài thực sự sống, thực sự hành động, thực sự thở trong con”.
Vậy khi ta đọc “Veni Sancte Spiritus”, ta đang xin điều gì? Thánh thi thế kỷ XIII đã gọi đích danh Ngài bằng những tước hiệu rất gần gũi: “Cha của kẻ khó nghèo”. Khi Ngài đến, ta không còn mồ côi. “Đấng ban ân sủng”. Khi Ngài đến, ta có sức để làm điều mà sức riêng ta không làm nổi. “Ánh sáng tâm hồn”. Khi Ngài đến, những ngõ tối của lòng trí được soi tỏ để ta biết chọn lựa. “Đấng an ủi nhân từ”. Khi Ngài đến, những vết thương không còn rỉ máu một mình. “Đấng bênh vực”. Khi Ngài đến, có một người đứng về phía ta trong lúc ta yếu đuối nhất, bị cáo buộc nhất. Hóa ra, xin Thánh Thần ngự đến không phải là xin một cảm giác sốt sắng chóng qua, mà là xin chính một Đấng, với tất cả sự giàu có của Ngài.
Hồng y Congar nhắc chúng ta cầu xin Thánh Thần “nhất là vào những lúc nguy kịch”. Nguy kịch không chỉ là những biến cố lớn. Nguy kịch là buổi sáng thức dậy mà lòng trống rỗng. Là lúc đứng trước một quyết định mà lý trí không đủ sáng. Là khi ta sắp mở miệng nói một lời có thể làm tổn thương người khác. Là khi cầu nguyện mà chỉ thấy khô khan. Chính những khoảnh khắc rất đời thường ấy lại là lúc lời nguyện “Lạy Chúa Thánh Thần, xin ngự đến” trở nên cần thiết nhất. Xin Ngài đến trước khi ta bắt đầu một ngày, để ánh sáng Ngài đi trước ta một bước. Xin Ngài đến khi ta bối rối, để Ngài làm Đấng Bênh Vực trong trí khôn. Xin Ngài đến khi tim ta nguội lạnh, để Người Khách ngọt ngào hâm nóng lại lòng mến.
Thánh Thần không đến ồn ào như bão táp. Ngài đến như hơi thở: êm nhẹ, nhưng thiếu thì ta không sống được. Mỗi lần ta thì thầm Veni Sancte Spiritus, là mỗi lần ta mở cửa cho Hơi Thở của Thiên Chúa đi vào lại cuộc đời mình, vào lại công việc, vào lại mối tương quan đang rạn nứt, vào lại những dự định còn dang dở.
Vậy nên, hôm nay, giữa những bộn bề, chỉ cần dừng lại ba giây thôi. Đặt tay lên ngực và thưa: “Lạy Chúa Thánh Thần, xin ngự đến”. Rồi cứ để Ngài làm phần còn lại. Vì Ngài là Đấng đã được sai đến để làm cho mọi sự nên mới, bắt đầu từ một lời mời rất nhỏ của ta.
L.m Giuse Hoàng Kim Toan