“Tại sao các môn đệ ông Gio-an và các môn đệ người Pha-ri-sêu ăn chay, mà môn đệ ông lại không ăn chay?” (Mc 2,19)
Câu hỏi ấy chạm đến điều cốt lõi của đời sống đức tin: không phải ăn chay hay không ăn chay, mà là ai đang hiện diện. Đức Giêsu trả lời bằng hình ảnh Tân Lang. Khi Tân Lang còn ở với họ, không thể bắt khách dự tiệc cưới sống như đang để tang. Sự hiện diện của Người là niềm vui, là sự sống mới, là dấu chỉ ơn cứu độ đã đến.
Chay tịnh thật sự không khởi đi từ cái bụng, nhưng từ con tim. Không dừng lại ở việc bớt ăn, kiêng thịt hay giữ một luật đạo đức, nhưng là một thái độ nội tâm hướng trọn về Thiên Chúa.
Chay tịnh thật sự là làm trống: trống những bám víu, những thỏa mãn ích kỷ, những điều khiến lòng ta nặng nề và khép kín. Khi con người dám bớt đi, họ mới có chỗ cho Thiên Chúa bước vào. Vì thế, chay tịnh không phải để chứng tỏ mình đạo đức hơn người khác, mà để thú nhận rằng: con không đủ cho chính mình, con cần Ngài.
Chay tịnh thật sự là khao khát. Như người yêu nhịn ăn vì nhớ thương, người tín hữu chay tịnh vì thấy không gì có thể lấp đầy cơn đói sâu nhất của lòng mình ngoài Thiên Chúa. Nếu chay tịnh không dẫn đến một nỗi khát khao mạnh hơn đối với Chúa, thì nó chỉ còn là hình thức khô cứng.
Chay tịnh thật sự là hoán cải. Không chỉ kiêng ăn, mà kiêng nói lời làm tổn thương, kiêng phán xét, kiêng ích kỷ, kiêng dửng dưng trước nỗi đau của người khác. Chay tịnh đích thực làm con người mềm lại, nhạy cảm hơn với Thiên Chúa và với tha nhân.
Và sau cùng, chay tịnh thật sự là tự do. Khi không còn bị lệ thuộc vào cái tôi, vào nhu cầu và thói quen của mình, con người mới thực sự tự do để yêu. Chay tịnh như thế không lấy đi niềm vui, nhưng thanh luyện niềm vui, để khi Tân Lang hiện diện, lòng ta có thể vui mừng cách trọn vẹn và chân thật.
Chay tịnh thật sự, vì thế, không phải là điều làm ta buồn hơn, mà là con đường dẫn ta đến niềm vui sâu hơn trong tương quan sống động với Đức Kitô.
L.m Giuse Hoàng Kim Toan