Tình yêu không chỉ có những phút giây dịu ngọt được đón nhận, mà còn có những nhọc nhằn khi trao ban nhưng không được đáp lại, muốn chở che nhưng bị khước từ, muốn đến gần nhưng người mình yêu lại chọn cách xa lìa. Có những nỗi đau không đến từ việc ta không còn yêu, nhưng từ việc ta vẫn yêu mà không thể làm gì để người khác mở lòng.
“Đã bao lần Ta muốn tụ họp con cái ngươi, như gà mẹ ấp ủ gà con dưới cánh, thế mà ngươi đã không muốn.” Lời than thở của Đức Giêsu trước thành Giêrusalem hé mở một khía cạnh sâu thẳm của tình yêu Thiên Chúa: Người không chỉ yêu thương, mà còn đau đớn trước sự khước từ của những người Người yêu.
Hình ảnh gà mẹ ấp ủ đàn con dưới cánh thật dịu dàng. Đó là tình yêu sẵn sàng che chở, đón nhận và bảo vệ những gì mong manh. Nhưng đôi cánh có thể mở rộng, còn những đứa con vẫn có thể chọn cách chạy đi. Thiên Chúa có thể trao ban tình yêu, nhưng Người không cưỡng ép con người đón nhận tình yêu ấy. Bởi một tình yêu bị áp đặt không còn là tình yêu đích thực.
Điều nhọc nhằn nhất của tình yêu có lẽ không phải là hy sinh, nhưng là chấp nhận rằng hy sinh của mình có thể không được thấu hiểu; không phải là trao ban, nhưng là trao ban mà không thể quyết định người khác phải đón nhận thế nào. Ta có thể mở rộng vòng tay, nhưng không thể bắt một người bước vào. Ta có thể kiên nhẫn chờ đợi, nhưng không thể sống thay sự lựa chọn của họ.
Đức Giêsu biết trước sự chống đối, biết mình sẽ bị khước từ, thậm chí bị giết chết, nhưng Người vẫn tiếp tục chữa lành và hoàn tất sứ mạng. Người không để sự vô ơn làm mình ngừng yêu thương, không lấy sự cứng lòng của con người làm lý do để khép lại trái tim mình. Tình yêu của Người không được đo bằng mức độ đón nhận, nhưng bằng sự trung tín đến cùng.
Tuy nhiên, yêu đến cùng không có nghĩa là buộc người khác phải đáp lại, cũng không có nghĩa là dung túng mọi tổn thương. Tình yêu trưởng thành biết tôn trọng tự do, biết chờ đợi mà không chiếm hữu, biết đau buồn mà không nuôi dưỡng oán hận. Đôi khi, yêu thương là tiếp tục cầu nguyện cho một người ngay cả khi ta không còn có thể đồng hành với họ; là giữ lòng nhân hậu ngay cả khi phải chấp nhận một khoảng cách.
Có lẽ, trên thập giá, nỗi nhọc nhằn của tình yêu Thiên Chúa đạt đến tận cùng: Người vẫn yêu những kẻ đóng đinh mình. Tình yêu ấy không xóa bỏ sự thật về tội lỗi, nhưng mở ra khả năng tha thứ và cứu độ. Thập giá cho thấy tình yêu không phải lúc nào cũng chiến thắng bằng cách khiến người khác thay đổi; đôi khi, tình yêu chiến thắng bằng cách không để sự dữ biến trái tim mình thành sự dữ.
Và biết đâu, điều chúng ta cần học không phải là làm sao để tình yêu của mình luôn được đón nhận, nhưng là làm sao để khi bị khước từ, chúng ta vẫn không đánh mất khả năng yêu thương.
L.m Giuse Hoàng Kim Toan