Qua Đèo Ngang
- Thứ năm - 20/08/2026 08:30
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Tôi đang hoà mình trong cảnh trời mây, non nước của 200 năm trước nhưng những hình ảnh của thực tại đã đánh thức tôi dậy để cảm nhận một sự hoà quyện giữa ký ức và hiện thực
QUA ĐÈO NGANG
Tôi bị quyến rũ bởi cái hồn văn học. Thuở còn cắp sách đến trường đã thuộc lòng những bài thơ điển hình như bài Qua Đèo Ngang của Bà Huyện Thanh Quan. Lòng dạ luôn ước ao có một lần dừng chân nơi đỉnh đèo có núi rừng trùng điệp, nơi con đường cái quan vắt ngang đỉnh đèo, nơi đã tạo nguồn cảm hứng để một nữ sỹ mang tâm hồn hoài cổ viết lên những vần thơ trác tuyệt thể hiện lòng yêu nước. Một kẻ sỹ mang một nỗi buồn thế kỷ hoài vọng về một triều đại đã đi qua… Giữa cảnh hoang vu của đất trời, nữ sỹ ấy đã: “Dừng chân đứng lại trời, non, nước – Một mảnh tình riêng ta với ta”… Một mảnh tình riêng đã gửi gắm đến nghìn sau như một lời nhắn gửi bằng nỗi lòng tâm huyết.
Xe chúng tôi đến “Hoành Sơn Quan” vào buổi xế chiều, khung cảnh tĩnh mịch, đồi cao gió lộng. Tôi mới hiểu được hoàn cảnh của Bà Huyện cách đây 200 năm trước đã dừng chân nơi đây. Thời điểm ấy không được như bây giờ, đường bộ không được thảm nhựa, khung cảnh làng mạc vẫn còn heo hút vì thế mới có cảnh “Lom khom dưới núi tiều vài chú – Lác đác bên sông chợ mấy nhà”. Tôi cố gắng hình dung không gian và thời gian của thời điểm tạo ra nguồn cảm hứng tuyệt vời của một tác phẩm văn học. Giờ đây tôi cũng thế:
Bước tới Đèo Ngang bóng xế tà
Cỏ cây chen đá, lá chen hoa
Tôi đang hoà mình trong cảnh trời mây, non nước của 200 năm trước nhưng những hình ảnh của thực tại đã đánh thức tôi dậy để cảm nhận một sự hoà quyện giữa ký ức và hiện thực.Hình ảnh đẹp quá, tựa mình vào Hoành Sơn Quan nhìn về thung lũng dưới chân đèo không còn là cảnh “chợ mấy nhà” mà là hình ảnh của một khu đô thị đông đúc, những mái ngói chen chúc tạo nên bức hoạ muôn màu, con đường cái quan vắt ngang như một giải lụa… Sự hoà trộn giữa ký ức và hiện tại tạo cho tôi nhiều xúc cảm. Ôi! Quê hương mình đẹp quá. Nguồn cảm hứng trong tôi chợt ùa về:
Đèo Ngang, Đèo Ngang!
Nơi dãy Hoành Sơn nhoài mình ra Đông Hải
Như cánh tay sải dài ngăn cách đôi miền
Những câu chuyện dân gian còn truyền tụng
“Hoành Sơn nhất đái, vạn đại dung thân”
Lời nhắn nhủ nhưng là lời tiên báo
Cho một triều đại rạng rỡ ánh sao
Vị Chúa Tiên đức độ nhân hiền
Đã khởi đầu cho cuộc Nam tiến
Bờ cõi trải dài đến tận Cà Mau…
Đèo Ngang, Đèo Ngang!
Nơi Hoành Sơn Quan sừng sững
Canh giữ biển trời và chứng kiến đổi thay của lịch sử
Nơi Bà Huyện dừng chân cảm thán
“Một mảnh tình riêng ta với ta”
Núi rừng biển đảo xa xa
Non xanh, nước biếc vốn là tình chung
Người ơi sâu thẳm tận cùng
Nghĩa tình trọn vẹn lòng trung hẹn lòng.
Tôi bị quyến rũ bởi cái hồn văn học. Thuở còn cắp sách đến trường đã thuộc lòng những bài thơ điển hình như bài Qua Đèo Ngang của Bà Huyện Thanh Quan. Lòng dạ luôn ước ao có một lần dừng chân nơi đỉnh đèo có núi rừng trùng điệp, nơi con đường cái quan vắt ngang đỉnh đèo, nơi đã tạo nguồn cảm hứng để một nữ sỹ mang tâm hồn hoài cổ viết lên những vần thơ trác tuyệt thể hiện lòng yêu nước. Một kẻ sỹ mang một nỗi buồn thế kỷ hoài vọng về một triều đại đã đi qua… Giữa cảnh hoang vu của đất trời, nữ sỹ ấy đã: “Dừng chân đứng lại trời, non, nước – Một mảnh tình riêng ta với ta”… Một mảnh tình riêng đã gửi gắm đến nghìn sau như một lời nhắn gửi bằng nỗi lòng tâm huyết.
Xe chúng tôi đến “Hoành Sơn Quan” vào buổi xế chiều, khung cảnh tĩnh mịch, đồi cao gió lộng. Tôi mới hiểu được hoàn cảnh của Bà Huyện cách đây 200 năm trước đã dừng chân nơi đây. Thời điểm ấy không được như bây giờ, đường bộ không được thảm nhựa, khung cảnh làng mạc vẫn còn heo hút vì thế mới có cảnh “Lom khom dưới núi tiều vài chú – Lác đác bên sông chợ mấy nhà”. Tôi cố gắng hình dung không gian và thời gian của thời điểm tạo ra nguồn cảm hứng tuyệt vời của một tác phẩm văn học. Giờ đây tôi cũng thế:
Bước tới Đèo Ngang bóng xế tà
Cỏ cây chen đá, lá chen hoa
Tôi đang hoà mình trong cảnh trời mây, non nước của 200 năm trước nhưng những hình ảnh của thực tại đã đánh thức tôi dậy để cảm nhận một sự hoà quyện giữa ký ức và hiện thực.Hình ảnh đẹp quá, tựa mình vào Hoành Sơn Quan nhìn về thung lũng dưới chân đèo không còn là cảnh “chợ mấy nhà” mà là hình ảnh của một khu đô thị đông đúc, những mái ngói chen chúc tạo nên bức hoạ muôn màu, con đường cái quan vắt ngang như một giải lụa… Sự hoà trộn giữa ký ức và hiện tại tạo cho tôi nhiều xúc cảm. Ôi! Quê hương mình đẹp quá. Nguồn cảm hứng trong tôi chợt ùa về:
Đèo Ngang, Đèo Ngang!
Nơi dãy Hoành Sơn nhoài mình ra Đông Hải
Như cánh tay sải dài ngăn cách đôi miền
Những câu chuyện dân gian còn truyền tụng
“Hoành Sơn nhất đái, vạn đại dung thân”
Lời nhắn nhủ nhưng là lời tiên báo
Cho một triều đại rạng rỡ ánh sao
Vị Chúa Tiên đức độ nhân hiền
Đã khởi đầu cho cuộc Nam tiến
Bờ cõi trải dài đến tận Cà Mau…
Đèo Ngang, Đèo Ngang!
Nơi Hoành Sơn Quan sừng sững
Canh giữ biển trời và chứng kiến đổi thay của lịch sử
Nơi Bà Huyện dừng chân cảm thán
“Một mảnh tình riêng ta với ta”
Núi rừng biển đảo xa xa
Non xanh, nước biếc vốn là tình chung
Người ơi sâu thẳm tận cùng
Nghĩa tình trọn vẹn lòng trung hẹn lòng.
Hoàng Công Nga