Có những cuộc hôn nhân bắt đầu bằng hai chữ “chúng ta”. Hai người gặp nhau, yêu nhau, trao cho nhau những ước mơ, rồi quyết định cùng đi chung một con đường. Nhưng theo Đức Tổng Giám mục Fulton J. Sheen, để hiểu được tận cùng ý nghĩa của hôn nhân Kitô giáo, hai người vẫn chưa đủ. Cần có một người thứ ba: Thiên Chúa.
Đó là hình ảnh mà Sheen diễn tả trong Three to Get Married: hôn nhân giống như một tam giác tình yêu. Hai người nam nữ là hai điểm ở đáy; Thiên Chúa là đỉnh cao. Điều quan trọng không phải là Thiên Chúa đứng chen vào giữa hai người, nhưng là khi cả hai cùng hướng lên Thiên Chúa, họ lại được đưa đến gần nhau hơn.
Một tình yêu chỉ dựa trên cảm xúc thì sớm muộn cũng phải đối diện với những giới hạn của con người. Có những ngày người ta rất dễ thương nhau, nhưng cũng có những ngày chỉ một câu nói cũng đủ làm tổn thương nhau. Có những lúc người này nhìn thấy nơi người kia tất cả vẻ đẹp; nhưng rồi thời gian, tuổi tác, bệnh tật, những khác biệt về tính cách, kinh tế và những thất vọng của đời sống làm cho hình ảnh đẹp ban đầu trở nên khác đi.
Khi ấy, người ta dễ nghĩ rằng “mình đã chọn sai người”.
Nhưng có lẽ vấn đề không phải lúc nào cũng nằm ở việc chọn sai người. Đôi khi, chúng ta đã đòi hỏi một con người hữu hạn phải trao cho mình một hạnh phúc vô hạn. Ta muốn người bạn đời trở thành nơi lấp đầy mọi khoảng trống trong tâm hồn, trong khi điều đó chỉ có Thiên Chúa mới có thể thực hiện.
Vì thế, Thiên Chúa không phải là một người thứ ba làm cho tình yêu trở nên chật chội. Người là Đấng giải phóng tình yêu khỏi sự chiếm hữu.
Khi yêu mà không có Thiên Chúa, ta rất dễ biến người mình yêu thành “của mình”. Ta muốn người ấy đáp ứng những mong đợi của mình, làm cho mình hạnh phúc, sống theo hình ảnh mình mong muốn. Tình yêu khi ấy dễ trượt từ hiến dâng sang chiếm hữu.
Nhưng khi cả hai cùng hướng về Thiên Chúa, người bạn đời không còn chỉ là người phải làm cho tôi hạnh phúc. Người ấy trở thành một quà tặng, một người được Thiên Chúa trao phó cho tôi để tôi yêu thương, tôn trọng và giúp họ trở nên chính mình trước mặt Thiên Chúa.
Đó cũng là lý do chân phước F. Sheen phân biệt giữa tính dục và tình yêu. Tính dục có thể tìm kiếm sự thỏa mãn của bản thân; tình yêu đích thực thì hướng về việc trao ban chính mình. Một bên hỏi: “Tôi nhận được gì?”; bên kia hỏi: “Tôi có thể trao điều gì?”
Từ đó, hôn nhân không còn chỉ là một sự kết hợp của hai cá nhân, nhưng trở thành một ơn gọi.
Người chồng học cách yêu khi anh kiên nhẫn với vợ. Người vợ học cách yêu khi chị biết tha thứ. Hai người học cách yêu khi cùng nhau vượt qua bệnh tật, thất bại và những ngày không còn cảm thấy yêu như thuở ban đầu. Cha mẹ học cách yêu khi thức đêm bên một đứa trẻ đau bệnh, khi hy sinh những tiện nghi của mình để con được lớn lên.
Những việc ấy có thể chẳng ai nhìn thấy. Nhưng chính ở đó, hôn nhân trở thành trường học của sự thánh thiện.
Một gia đình Kitô giáo không phải là gia đình không có xung đột, không có nước mắt hay những ngày mệt mỏi. Đó là gia đình biết rằng giữa những điều ấy vẫn có một Đấng thứ ba hiện diện. Khi hai người không còn đủ sức để hiểu nhau, họ có thể cùng nhau quay về với Thiên Chúa. Khi không còn biết phải nói gì, họ có thể cùng nhau cầu nguyện. Khi tình cảm trở nên khô khan, họ có thể nhớ lại lời cam kết đã trao trước mặt Chúa.
Tam giác tình yêu vì thế không phải là một hình học của khoảng cách, mà là một hình học của sự gần gũi.
Càng cùng hướng về Thiên Chúa, hai người càng có khả năng đi đến gần nhau. Không phải vì họ trở nên giống nhau hoàn toàn, nhưng vì họ cùng nhận ra mình thuộc về một tình yêu lớn hơn chính mình.
Có lẽ đó là điều đẹp nhất trong tư tưởng của chân phước Fulton Sheen: hôn nhân không chỉ là hai người tìm thấy nhau; đó là hai người cùng nhau tìm thấy Thiên Chúa.
Và khi Thiên Chúa trở thành đỉnh cao của tam giác ấy, tình yêu vợ chồng không còn chỉ là một câu chuyện tình giữa hai con người. Nó trở thành một hành trình nên thánh, nơi mỗi người học cách yêu người kia không phải như một vật sở hữu, nhưng như một người con của Thiên Chúa.
L.m Giuse Hoàng Kim Toan