Cầu nguyện thường bắt đầu bằng đôi tay ngửa lên. Chúng ta đến với Chúa để xin: xin sức khỏe, xin bình an, xin một công việc, xin một lối thoát, xin Chúa cất khỏi mình những điều đang làm mình đau khổ. Nhưng Tin Mừng hôm nay mời gọi chúng ta đi xa hơn: từ xin ơn đến đón nhận Đấng ban ơn.
Chúa Giêsu nói: “Hãy xin thì sẽ được, hãy tìm thì sẽ gặp, hãy gõ thì sẽ mở cho.” Ba động từ ấy có thể được đọc như ba bước của đời cầu nguyện: xin – tìm – gõ. Nhưng càng đi sâu, chúng ta càng nhận ra một điều thật đẹp: phải chăng không chỉ có chúng ta đang xin, đang tìm và đang gõ cửa Thiên Chúa? Chính Thiên Chúa cũng đang đi tìm chúng ta. Chính Người đang gõ cửa lòng chúng ta.
“Hãy xin.” Khi xin, chúng ta ý thức mình nghèo và cần đến Thiên Chúa. Nhưng lời xin sâu xa nhất không phải là: “Lạy Chúa, xin ban cho con điều này điều kia,” mà là: “Lạy Chúa, xin ban chính Chúa cho con.” Bởi điều chúng ta cần nhất không phải là một ân huệ từ Thiên Chúa, nhưng là chính Thiên Chúa. Và điều Người muốn ban không chỉ là bánh, cá hay trứng, nhưng là Chúa Thánh Thần.
“Hãy tìm.” Thoạt đầu, chúng ta tưởng mình đang tìm Thiên Chúa. Nhưng trong đức tin Kitô giáo, trước khi con người tìm Chúa, Thiên Chúa đã tìm con người. Người tìm Ađam trong vườn địa đàng: “Ngươi ở đâu?” Người tìm con chiên lạc, tìm đồng tiền bị mất, tìm người con đã bỏ nhà ra đi. Toàn bộ lịch sử cứu độ là lịch sử Thiên Chúa đi tìm con người.
Vì thế, khi chúng ta bắt đầu tìm Chúa, thật ra chúng ta đang đáp lại một cuộc tìm kiếm đã có từ trước. Ta tưởng mình đang đi tìm Chúa, nhưng chính Chúa đã đi tìm ta. Đức tin không chỉ là con người hướng về Thiên Chúa; đó còn là việc nhận ra Thiên Chúa đã hướng về mình từ trước.
“Hãy gõ.” Chúng ta thường nghĩ mình là người đứng bên ngoài và gõ cửa nhà Thiên Chúa. Nhưng Tin Mừng mở ra một chiều kích ngược lại. Trong sách Khải Huyền, Đức Kitô nói: “Này đây Ta đứng trước cửa và gõ.” (Kh 3, 20) Vậy ai đang gõ cửa?
Có khi chúng ta tưởng mình đang gõ cửa Thiên Chúa để xin Người mở ra. Nhưng trong thinh lặng cầu nguyện, chúng ta chợt nhận ra: chính Chúa đang đứng trước cửa lòng mình và gõ. Người không phá cửa. Người chờ chúng ta mở. Cánh cửa ấy không phải cửa nhà Thiên Chúa, nhưng là cánh cửa tâm hồn con người.
Vì thế, cầu nguyện có một sự đảo ngược rất đẹp. Tôi xin Chúa, nhưng đồng thời Chúa đang xin tôi mở lòng. Tôi tìm Chúa, nhưng chính Chúa đã tìm tôi trước. Tôi gõ cửa Người, nhưng rồi nhận ra Người đang gõ cửa nơi tôi.
Đây chính là sự chuyển đổi từ “xin ơn” sang “đón nhận.” Đón nhận không chỉ những gì Chúa ban, mà đón nhận chính Chúa. Không chỉ mở tay để nhận một món quà, nhưng mở lòng để Người bước vào. Không chỉ mong Chúa thay đổi hoàn cảnh, nhưng để Người biến đổi chính mình.
Bởi vậy, “xin – tìm – gõ” không phải là một cách thức để con người thuyết phục Thiên Chúa. Đó là một hành trình dẫn chúng ta vào một tương quan sâu xa hơn: từ tìm kiếm ân huệ đến tìm kiếm Đấng ban ân huệ; từ đi tìm Thiên Chúa đến nhận ra Thiên Chúa đang đi tìm mình; từ gõ cửa nhà Chúa đến nghe tiếng Chúa đang gõ cửa lòng mình.
Và khi cánh cửa mở ra, điều được trao ban không còn chỉ là một món quà. Đấng ban ơn bước vào. Chúa Thánh Thần đến cư ngụ trong chúng ta. Khi ấy, cầu nguyện đạt tới sự viên mãn: không còn chỉ là “Lạy Chúa, xin cho con điều con muốn,” nhưng là:
“Lạy Chúa, con đây. Xin bước vào. Xin ở lại. Xin làm cho con thuộc về Chúa.”
L.m Giuse Hoàng Kim Toan