Mẫu Mực Người Cha

Mẫu Mực Người Cha

Trong cuộc đời mỗi người, ảnh hưởng lớn nhất từ người mẹ, người cha. Có một người mẹ tốt lành và một người cha mẫu mực là có một gia tài lớn để tự tin bước vào đời với một niềm vui dấn thân hết lòng, hết sức, hết cả trí khôn và ngay cả hiến dâng mạng sống mình để chân lý được rạng ngời.

Chúng ta có thể thấy mẫu mực người cha ấy chính là Thánh Giuse đã truyền một sức sống mãnh liệt cho Chúa Giêsu trong đời hoạt động của Ngài.

Người cha, nhà giáo dục tài ba.

Làm việc với trách nhiệm và biết tự lập.

Người cha trong văn hóa người Do Thái có trách nhiệm giáo dục con trẻ biết sống tự lập, trách nhiệm với bản thân và với người khác. Người Do Thái thường sắp xếp trường học, công viên, chợ, gần nhà theo những điều kiện dễ dàng nhất cho việc đi bộ. Ngay từ sớm những đứa trẻ Do Thái đã được tự do đi lại, dưới sự quan sát từ xa của cha mẹ và làng xóm. Mỗi ngày đứa trẻ buộc làm việc phụ giúp cha mẹ, làm việc trong nhà, ngoài vườn. Con trẻ tự dọn dẹp đồ dùng hay đồ chơi, chăm sóc bản thân… Theo luật thời Chúa Giêsu, người cha cần dạy cho con một nghề để lớn lên tự thân sinh sống.

Người cha có trách nhiệm giáo dục cho con tự biết chăm sóc bản thân và gia đình, có ý thức trách nhiệm của mình và người khác. Kinh Thánh không nói đến giai đoạn thời thơ ấu này của Chúa Giêsu, nhưng có thể thấy tính cách sống từng ngày của Chúa để thấy được hiệu quả của việc giáo dục theo cách của Thánh Giuse, khi trẻ Giêsu năm 12 tuổi lên đền thờ cùng cha mẹ:

Không đi cùng cha mẹ.

Ở lại đền thờ trong ba ngày.

Lo việc của Cha trên trời (xem Lc 2, 41-50).

Mỗi ngày nên hoàn hảo hơn:

Cha mẹ người Do Thái rất quan tâm đến đời sống chung quanh của cộng đồng. Thường cha mẹ dẫn con cái mình đi dự các lễ hội, thăm người đau bệnh trong khu xóm, để dành tiền giúp người khác, đến dự đám cưới… Tham gia vào các sinh hoạt cộng đồng để những đứa trẻ biết về cuộc sống chung quanh, biết được những khốn khó và những điều hạnh phúc để nhận ra giá trị đích thực của cuộc sống. Từ đó nỗ lực bản thân nhiều hơn để mang hạnh phúc đến cho nhiều người. Chúa Giêsu cũng có lần dạy: “Nên hoàn thiện như Cha trên trời là Đấng hoàn thiện” (Mt 5, 48). Để nên hoàn thiện hơn mỗi ngày Thánh Giuse làm gương về việc bỏ ý riêng để vâng theo ý muốn của Thiên Chúa.

Biết thực hiện ước mơ.

Ước mơ là điều điều tốt, nhưng cần biến ước mơ thành hiện thực. Người Do Thái thường coi trọng việc thực hành hơn là lý thuyết suông, họ không dạy con là “con lừa chở sách” mà luôn hướng dẫn làm sao thực hiện những gì sách dạy bảo. Thánh Giuse làm gương cho con về điều này để Chúa Giêsu trong đời sống thực hành luôn dạy các môn đệ và người nghe: “Phúc cho những ai lắng nghe lời Chúa và đem ra thực hành” (Lc 11, 28).

Vai trò hỗ trợ của người cha.

Theo người Do Thái, để giáo dục người con biết tự giải quyết những vấn đề của mình. Ngay từ nhỏ, cha mẹ chỉ dành cho con cái một phần tình thương, còn lại dành cho lý trí và sự nghiêm khắc. Theo chị Lại Thị Hải Lý, cha mẹ người Do Thái giữ ba điều không với con cái: Không thỏa mãn trước, không thỏa mãn ngay, không thỏa mãn hết các yêu cầu và dành cho con cái “tình yêu đống lửa”. Lúc nào cũng có chừng mực, khoảng cách để con cái tự ý thức cần tự nỗ lực vượt qua, không thể dựa vào người khác hoàn toàn. Chúa Giêsu trong nguyên tắc hoạt động của Ngài cũng dạy các môn đệ và những người nghe: “Từ thời ông Gioan Tẩy Giả đến giờ, nước trời phải dùng sức mạnh mà chiếm lấy, và những kẻ mạnh mẽ can đảm mới chiếm được” (Mt 11, 12) và con đường để có sức mạnh là con đường cửa hẹp (Mt 7, 13), và lòng nhiệt tâm như lửa: “Thầy đã đến đem lửa xuống thế gian và Thầy mong muốn biết bao cho lửa cháy lên.” (Lc 12,49).

Tình Yêu vô điều kiện:

Đó là một mẫu gương hoàn hảo mà Thánh Giuse đã thực hiện trong cuộc đời mình: Đón nhận Mẹ Maria với một lòng vâng phục bảo vệ gia đình Nazareth. Chỉ nghe mộng báo nhanh chóng đưa con trẻ và Đức Maria trốn qua đất Ai Cập, rồi trở về khi hay tin Hêrôđê đã chết… Nhiều sự kiện trong cuộc đời, Thánh Giuse dấn thân không từ nan, không lên tiếng một lời, hoàn toàn dâng hiến cho tình yêu và chỉ một tình yêu dành cho Chúa để bảo đảm hạnh phúc cho gia đình Nazareth và nhân loại toàn vẹn. Chúa Giêsu nghiệm được điều này khi Chúa dạy về tình yêu: “Không có tình thương nào cao cả hơn tình thương của người đã hy sinh tính mạng vì bạn hữu của mình” (Ga 15, 13).

Bảo vệ con trẻ trong hoàn cảnh xã hội tại Việt nam đòi hỏi thêm rất nhiều thời gian và tài chính trước những bất ổn: Bắt cóc, hành hạ trẻ em, nạn ấu dâm, phim ảnh, truyện tranh, truyện đọc, games, internet,… nhiều thứ mang tính gợi dục con trẻ. Người cha, người mẹ cần dành cho con sự chăm sóc, thiếu được chăm sóc, con trẻ dễ bị dụ dỗ và bị lạm dụng.

Có được một người cha mẫu mực trong gia đình là một hạnh phúc không chỉ cho con trẻ mà còn cho xã hội được bình yên.

Nguyện xin Thánh Giuse bảo trợ các gia đình và ban nhiều ơn lành cho các bậc sinh thành để họ chu toàn trách nhiệm người cha, người mẹ trong gia đình.

Lm Giuse Hoàng Kim Toan