TỨ THỜI

TỨ THỜI

Cơn gió lạnh đầu đông lay nhẹ những cánh lá, một lần hai lần, ba lần, bốn năm sáu bảy lần. Gió từng cơn kiên nhẫn. Làn gió này tung qua, cơn gió kia tạt lại cho đến khi cánh lá ngả màu vàng sẫm.

Lìa cành. Rơi. Bộp.

Một kiếp lá lìa cành. Xin đừng kết luận gió thắng, lá thua. Cơn gió không thắng; lá vàng chẳng thua. Tiếc thay kiếp lá chóng tàn, thương cho thân cây cô độc.

Ai biết thân cây đau khổ hay cánh lá khổ đau hay cả hai cùng khổ. Rất có thể cả hai chấp nhận thực tế cuộc đời. Thân cây một đời chứng kiến bao lần lá rụng. Mỗi năm một lần. Điều chắc chắn là cây trơ trụi, nhưng cây còn sức sống. Cánh lá có thể hết bị sâu ăn nhưng cánh lá chết mục. Thân cây đau khổ nhiều ít ai biết; chỉ biết nó trơ trụi, chịu mưa rơi rả rích, hưởng trọn tuyết đông, giá buốt.

Đừng thắc mắc trời phạt cây hay trời hại lá? Trời không phạt cây cũng chẳng hại lá. Đời cây sanh ra không chọn chỗ để mọc. Chết không chọn nghĩa trang để chôn. Sinh sống, lớn lên và chết đều tùy thuộc thiên nhiên. Đời cây là thế, sanh ra trong trời đất chấp nhận luật tuần hoàn.

CÂY LÁ BAO BỌC

Khi cành lá xum xuê, cây có lá và nhờ lá thân được lá biến chế diệp lục tố cho ăn no. Bù lại thân cây mang gánh nặng; cành cây oằn xuống vì nhiều lá. Không lá, cây thảnh thơi, nhẹ tưng. Con gió mạnh không làm cây uốn mình theo chiều gió. Cây vẫn đứng trơ trọi bình yên, bất động như đang ngủ giấc ngủ dài mùa đông.

SỐNG THEO THIÊN NHIÊN

Cây ngủ vùi nhưng không quên mùa xuân. Cây không cần bóc lịch xem ngày giờ, một sáng nào đó con người thấy có lá non đang chồi ra, cánh lá xinh xinh nhỏ tí đang vươn ra, con người biết tiết đông sắp tàn nhường chỗ cho xuân sang. Cây sống theo luật tự nhiên của đất trời. Làm tròn bổn phận rồi nhường chỗ cho cây khác.

TỨ THỜI ĐỜI NGƯỜI

Đời người có khác chi, trong đời cũng có mùa đông tàn úa muốn chết đi. Lại cũng có lúc rộn rã tiếng cười mùa xuân. Rồi thì sự việc đến mùa hè lá úa, môi khô, nước mắt lăn dài trên má. Rồi lại sang xuân niềm hy vọng đâm chồi, nảy lộc và kết thúc bằng tiệc mừng, lời chúc tụng, ca khen.

Tứ thời của đời người đủ cả thế mà vẫn nghe tiếng than ‘trời phạt tôi’. Trời đầy tôi. Tứ thời trong đời không theo luật tuần hoàn chung, không phải bốn mùa mỗi năm và một mùa ba tháng.

Xuân hạ thu đông trong đời phần lớn do chính mình kéo dài, thu hẹp. Có người suốt năm dài là mùa đông; lại cũng có người suốt năm dài là mùa thu, lại có kẻ suốt năm dài là nắng hạ. Tuỳ theo mỗi người mà mùa đó dài ngắn khác nhau. Ngoại trừ trường hợp đặc biệt cái buồn sầu, đau khổ phần lớn mình là nguyên nhân hay do người khác trao cho. Do mình gây nên, do người khác đưa đến hay do hoàn cảnh. Dù bất cứ lí do gì con người vẫn có khả năng thu ngắn nổi khổ, niềm đau. Người ngồi xe lăn, nằm nhà thương, viện dưỡng lão vẫn nhiều lúc mở nụ cười tươi, vẫn thấy đời thú vị mùa xuân. Trái lại kẻ ngồi xe hơi, có chức có tước, có danh phận trong xã hội, lại có cả thư kí riêng, thừa của ăn, dư của uống cũng nhiều lúc mang bộ mặt lo lắng, u sầu, ủ rũ của mùa đông. Ai bắt sống đời đau khổ?

VŨ TRỤ CON NGƯỜI

Con người được Thiên Chúa thương hơn thiên nhiên gấp bội. Ngài tạo dựng vũ trụ đặt con người vào đó để con người canh tác, làm chủ vũ trụ và sống hạnh phúc. Chấp nhận vũ trụ có bốn mùa thay đổi xuân hạ thu đông đồng nghĩa với chấp nhận bốn mùa xuân hạ thu đông trong đời vì đời người là một phần của vũ trụ do Chúa dựng nên. Được sinh ra trong vũ trụ, sống nhờ vũ trụ và khi qua đời cũng mượn lòng đất làm nhà. Như thế vũ trụ gắn liền với cuộc sống đời người.

TRÍ KHÔN

Đời người không chấp nhận thực tế cuộc sống. Con người có trí khôn, thông minh, có sáng tạo nhưng con người ít bằng lòng với số phận của mình. Thành công thì ra vẻ ta đây. Coi thường mọi người, có trường hợp ngạo mạn coi thường Thượng Đế, chối bỏ Ngài hiện diện trong đời. Thất bại lại than trời, trách trời thiếu công bằng, thiên tư. Cho người này nhiều, kẻ kia ít. Trí khôn sống chung với đức khiêm nhường giúp con người khôn ra; trái lại trí khôn làm bạn với tính kêu ngạo biến con người thành mù quáng gieo đau thương cho mình và đau thương cho đời. Kẻ khôn muốn người và mình hưởng chung hạnh phúc mùa xuân.

Muốn hưởng mùa xuân một mình là dại vì chẳng ai chắn được gió đông. Nên nhớ Chúa trao ban vũ trụ cho con người. Vũ trụ là của chung ai cũng có trách nhiệm coi sóc, bảo vệ. Ai cũng có phần trong việc thừa hưởng hoa trái vũ trụ sinh sản do lao công. Vậy ai muốn đòi phần hơn trong việc làm chủ vũ trụ kẻ đó tự chuốc lấy mùa đông lạnh căm, giá rét cho mình. Ai đè người này, chẹt người khác vun của vào cho mình một cách bất công, gian tham, phi nghĩa kẻ đó tự vây quanh mình mùa hạ oi bức buồn sầu. Kéo dài mùa hạ, thu hẹp mùa đông cuộc đời nằm ở chỗ đó.

Dùng trí khôn Chúa ban thu hẹp khổ đau cho đời, săn sóc kẻ đau yếu, chào đón kẻ cô đơn, bao bọc người cô thế và nâng đỡ kẻ khốn cùng chính là người được Chúa chúc phúc.

Cứ làm như vậy sẽ được sống và được sống dồi dào.

Lm Vũđình Tường