Sửa lỗi cho nhau (Mt 18,15-20)

SỬA LỖI CHO NHAU
Chúa Nhật XXIII Thường Niên Năm A - Mt 18,15-20

Suy niệm

Có một nghịch lý trong các mối tương quan của con người. Khi thấy người mình không ưa sai lỗi, ta dễ chỉ trích và lên án. Nhưng khi thấy người mình yêu thương sai lỗi, nhiều khi ta lại im lặng vì sợ mất lòng. Thế là hoặc ta kết án mà không yêu, hoặc yêu mà không dám nói sự thật. Cả hai thái độ ấy đều không giúp người khác trở nên tốt hơn.

Bài đọc I mời gọi chúng ta đừng vô trách nhiệm trước phần rỗi của anh em; bài đọc II cho biết tình yêu là sự chu toàn mọi lề luật; còn Tin Mừng chỉ cho chúng ta một cách yêu thương rất cụ thể: sửa lỗi cho nhau để cứu lấy người anh em.

1. Sửa lỗi là trách nhiệm của tình yêu

“Nếu người anh em của anh trót phạm tội, thì hãy đi sửa lỗi nó.” (c.15) Đức Giêsu không nói là: “Hãy mặc kệ nó”, nhưng là: “Hãy đi.” Đó là bước chân của người mục tử đi tìm con chiên lạc, là bước chân của người anh em không muốn anh em mình hư mất.

Bài đọc I diễn tả trách nhiệm ấy bằng hình ảnh người lính canh. Người lính canh không gây ra hiểm nguy, nhưng nếu thấy nguy hiểm mà không báo động thì vẫn phải chịu trách nhiệm. Cũng vậy, người Kitô hữu không thể chỉ lo giữ phần rỗi của riêng mình mà quên người khác. Khi thấy một người đang dần xa Chúa, một người trẻ đánh mất đức tin, một gia đình đang rạn nứt, hay một người đang chìm trong tội lỗi, ta không thể vô cảm nghĩ mình không liên can. Tất nhiên, chúng ta không thể thay đổi người khác bằng ý muốn của mình. Nhưng chúng ta có trách nhiệm lên tiếng khi cần, nâng đỡ khi có thể và cầu nguyện không ngừng. Tình yêu đích thực không bao giờ là sự thờ ơ.

2. Sửa lỗi bằng lòng khiêm tốn và bác ái

“Hãy đi sửa lỗi nó, mình anh với nó mà thôi.” (c.15) Điều đáng chú ý là Đức Giêsu không chỉ dạy phải sửa lỗi, nhưng còn dạy cách sửa lỗi.

Trước hết là gặp riêng. Không làm mất danh dự người khác, không biến lỗi lầm thành đề tài bàn tán, càng không lợi dụng khuyết điểm của người khác để nâng mình lên. Nếu chưa đạt kết quả, mời thêm một vài người; sau cùng mới đưa ra cộng đoàn. Tất cả các bước ấy đều có chung một mục đích: giúp người anh em trở về, chứ không phải chứng minh mình đúng. Điều này đòi hỏi một trái tim rất khiêm tốn. Bởi lẽ, người dễ thấy lỗi người khác nhất lại thường là người ít nhìn thấy giới hạn của chính mình. Như Léon Tolstoi từng nói: “Mọi người đều nghĩ đến chuyện thay đổi nhân loại, nhưng ít ai nghĩ đến chuyện thay đổi chính mình.”

Thật vậy, nhiều khi người khác không đón nhận lời góp ý, không phải vì họ quá cứng lòng, mà vì họ chưa cảm nhận được tình yêu nơi người góp ý. Một lời nói đúng nhưng thiếu yêu thương vẫn có thể làm tổn thương. Trái lại, một lời góp ý chân thành, nhẹ nhàng và đầy cảm thông nhiều khi lại mở được cánh cửa của lòng người. Vì thế, muốn sửa lỗi người khác, trước hết phải để Lời Chúa sửa lỗi chính mình.

3. Sửa lỗi để xây dựng tình hiệp thông

“Ở đâu có hai hoặc ba người họp lại nhân danh Thầy, thì có Thầy ở giữa họ.” (c.20) Thoạt nghe, câu Tin Mừng này dường như không liên quan đến việc sửa lỗi. Nhưng thực ra, đây chính là đích điểm của toàn bộ giáo huấn. Đức Giêsu không muốn hình thành một cộng đoàn mà các thành viên luôn dò xét, kết án hay loại trừ nhau. Ngài muốn xây dựng một cộng đoàn biết cùng nhau bước đi trên con đường nên thánh. Vì thế, việc sửa lỗi không nhằm làm cho một người xấu hổ, nhưng nhằm phục hồi sự hiệp thông đã bị tổn thương bởi tội lỗi.

Đó cũng là điều thánh Phaolô nhấn mạnh trong bài đọc II: “Anh em đừng mắc nợ gì ai, ngoài món nợ yêu thương nhau.” (Rm 13,8) Ngay cả quyền “cầm buộc và tháo cởi” mà Đức Giêsu trao cho Hội Thánh cũng không nhằm loại trừ ai, nhưng nhằm mở ra con đường hoán cải và hiệp thông. Mọi kỷ luật của Hội Thánh cuối cùng đều phải phục vụ ơn cứu độ. Bởi vậy, Đức Giêsu kết thúc bằng lời hứa về sự hiện diện của Người giữa cộng đoàn đang hiệp nhất trong cầu nguyện. Chỉ khi có Chúa ở giữa, chúng ta mới biết nói đúng lúc, đúng cách và với đúng tâm tình.

Kết

Có lẽ điều đáng sợ nhất không phải là trong cộng đoàn có người sa ngã, nhưng là không còn ai đủ yêu thương để giúp họ đứng dậy. Một cộng đoàn chỉ biết im lặng trước sai lỗi sẽ dần đánh mất tình huynh đệ; nhưng một cộng đoàn chỉ biết kết án cũng sẽ đánh mất Tin Mừng.

Ước gì mỗi người chúng ta biết đón nhận lời góp ý với lòng khiêm tốn, và cũng biết sửa lỗi anh chị em bằng tất cả sự tôn trọng, kiên nhẫn và yêu thương. Bởi lẽ, khi giúp một người trở về với Chúa, chúng ta không chỉ cứu một con người, mà còn góp phần xây dựng một Hội Thánh hiệp nhất, nơi Đức Kitô luôn hiện diện và tiếp tục quy tụ mọi người trong tình yêu của Người.

Cầu nguyện

Lạy Chúa!
Chúa là một nghệ nhân thật tuyệt vời,
muốn làm nên những tuyệt tác đẹp ngời,
là cuộc đời của mỗi người chúng con,
nhưng nếu không uốn nắn và cắt tỉa,
con mãi là cây hoa dại bên đường,
sống tầm thường không tỏa được sắc hương.

Làm người ai cũng muốn mình sống tốt,
sống đơn sơ hiền lành và khiêm nhượng,
sống yêu thương và cho đi cao thượng
sống chân thành và trong sáng hiền lương,
để mỗi ngày con giống Chúa Giê-su.

Chấp nhận cắt tỉa sẽ làm con đau đớn;
chấp nhận lỗi lầm khiến con phải đớn đau;
chấp nhận sửa lỗi càng làm con khốn khổ,
nhưng qua đó con thấy mình được triển nở,
vì đã vượt qua những lối sống mê mờ.

Con thấy vui khi mình được sửa lỗi,
vì còn có cơ hội để đổi đời,
làm cho cuộc sống mỗi ngày thêm mới,
thêm an vui và ích lợi cho đời,
và quanh con mọi người được thơ thới.

Xin cho con một tâm hồn thanh thản,
nhìn mọi người với ánh mắt lạc quan,
và luôn sống tình thân giữa cộng đoàn,
dù có những đa đoan và chua chát,
nhưng chỉ cần con biết sống hòa chan,
là tâm con được bình an trong Chúa. Amen.
 

Lm. Thái Nguyên