Hồ sơ phong thánh cho 12 vị tử đạo Campuchia

Thánh lễ và nghi thức bế mạc diễn ra tại Hạt Đại diện Tông tòa Phnom Penh ngày 18/3/2026, trở thành dấu mốc đặc biệt đối với cộng đoàn Công giáo vốn gần như bị xóa sổ dưới chế độ Khmer Đỏ trước khi được tái thiết sau chiến tranh. Đây cũng là một trong những nỗ lực hiếm hoi của một Giáo hội hậu xung đột nhằm ghi lại chứng tá đức tin giữa bách hại.

Nhóm 12 vị gồm một giám mục, linh mục, tu sĩ và giáo dân, đã bị sát hại trong giai đoạn 1970–1979 – thời kỳ đất nước rơi vào một trong những thảm kịch tàn khốc nhất lịch sử.

Chế độ Khmer Đỏ (1975–1979) đã gây ra cái chết của khoảng 2 triệu người trong tổng dân số chưa đến 8 triệu, thông qua hành quyết và lao động cưỡng bức. Cộng đồng Công giáo, vốn chỉ khoảng 100.000 người, bị tàn phá nặng nề, với gần một nửa tín hữu thiệt mạng.

Minh chứng về đức tin cho các thế hệ Kitô hữu mới 

Đức cha Olivier Schmitthaeusler, Đại diện Tông tòa Phnom Penh cho biết cuộc điều tra dựa trên lời chứng của những người sống sót và từng biết rõ các nạn nhân. Ngài nhận định: “Những trang sách này kể câu chuyện về Campuchia từ năm 1970 đến năm 1977; họ là những minh chứng vô song về đức tin cho các thế hệ Kitô hữu mới được rửa tội ở Campuchia”.

Trung tâm của hồ sơ phong thánh là Đức cha Joseph Chhmar Salas, Giám mục đầu tiên người Khmer, được bổ nhiệm năm 1975 ngay trước khi Phnom Penh thất thủ. Sau khi chịu chức ít ngày, ngài trở về quê hương giữa lúc các nhà truyền giáo bị trục xuất. Ngài tự nguyện vào trại lao động để gần gũi các tín hữu và qua đời năm 1977 vì kiệt sức.

Các chứng từ cũng kể lại việc cử hành Thánh lễ âm thầm trong bí mật, cùng lòng tha thứ của cha Pierre Rapin – vị linh mục người Pháp bị sát hại năm 1972 sau khi quyết định ở lại với giáo dân.

Ngoài ra, nhiều giáo dân như giáo sư Joseph Ros En hay ông Pierre Chhum Somchay cũng được nhắc đến như những chứng nhân kiên trung, chấp nhận cái chết vì đức tin.

Đức cha Schmitthaeusler cho biết chính Đức cha Yves đã lập danh sách những vị tử đạo, gồm 35 người. Sau 10 năm điều tra và tìm hiểu, Giáo hội Campuchia trình lên Tòa Thánh 12 vị có cái chết liên quan mật thiết với việc làm chứng cho đức tin.

Hiện nay, Giáo hội Campuchia có khoảng 20.000 tín hữu trên tổng số khoảng 18 triệu dân, thuộc Hạt Đại diện Tông tòa Phnom Penh và hai Phủ doãn Tông tòa Battambang ở phía tây bắc, giáp Thái Lan, và Kampong Cham, ở phía đông nam và giáp Việt Nam.

Vatican News