Triết học và đức tin bổ túc cho nhau

Đức Thánh Cha ca ngợi sáng kiến của Đại hội như “một không gian gặp gỡ, đánh giá, đối thoại và định hướng”, nhằm khơi dậy tinh thần cởi mở trước các trường phái tư tưởng khác nhau. Ngài cảnh báo chống lại thái độ nghi ngờ hoặc khinh thường từng xuất hiện trong lịch sử, xem lý trí như một mối đe dọa có thể làm ô nhiễm sự tinh khiết của đức tin Kitô giáo. Đồng thời, ngài trích dẫn lời Thánh Augustinô nói rằng ai tránh xa triết học là không yêu thích sự khôn ngoan.

“Triết học là một không gian đặc quyền để gặp gỡ những người không cùng chia sẻ đức tin"

Nhấn mạnh mối tương quan giữa triết học và đức tin, Đức Thánh Cha nói: “Triết học là một không gian đặc quyền để gặp gỡ những người không cùng chia sẻ món quà đức tin. Người triết gia Kitô hữu không chỉ bảo vệ chân lý bằng lập luận, mà còn bằng chứng tá đời sống”. Ngài cảnh giác trước ảo tưởng cho rằng lý trí con người có thể tự mình đạt đến chân lý, như từng thấy nơi Pelagio hay Hegel, khi đặt lý trí lên trên ân sủng.

Phục vụ sự thật, tôn vinh phẩm giá con người

Đức Thánh Cha nhận định, triết học có thể “vươn đến những đỉnh cao soi sáng nhân loại, nhưng cũng có thể rơi xuống vực sâu của chủ nghĩa hoài nghi và tương đối”, nếu khép mình trước ánh sáng đức tin. Ngài mời gọi các triết gia “phục vụ sự thật, tôn vinh phẩm giá con người được dựng nên theo hình ảnh Thiên Chúa, và khẳng định sự phân biệt rõ ràng giữa thiện và ác”.

Đức tin và lý trí không đối nghịch nhưng bổ túc cho nhau

Ngài nhắc lại rằng lý trí con người đã được các nhà tư tưởng, thần học gia và triết gia Kitô giáo chứng minh là món quà của Thiên Chúa. Và các Thánh Giustino, Bonaventura hay Tôma Aquinô, cho thấy “đức tin và lý trí không đối nghịch, nhưng nâng đỡ và hoàn thiện lẫn nhau cách kỳ diệu”. Thánh Gioan Phaolô II trong Fides et Ratio đã khẳng định: “Mối liên kết mật thiết giữa sự khôn ngoan thần học và kiến thức triết học là một trong những kho tàng độc đáo nhất của truyền thống Kitô giáo trong việc đào sâu chân lý được mặc khải”.

Triết học là một cuộc tìm kiếm sự Khôn ngoan

Và Đức Thánh Cha nhận định: “Nhà tư tưởng Kitô giáo được kêu gọi trở thành một lời nhắc nhở sống động về ơn gọi đích thực của triết học, là một cuộc tìm kiếm sự Khôn ngoan chân thành và bền bỉ. Vào thời đại mà rất nhiều thứ, thậm chí cả con người, đều bị coi là có thể vứt bỏ, và khi sự phát triển nhanh chóng của những tiến bộ công nghệ dường như làm lu mờ những vấn đề siêu việt nhất, thì triết học có nhiều điều để đặt câu hỏi và nhiều điều để cống hiến, trong cuộc đối thoại giữa đức tin và lý trí, giữa Giáo hội và thế giới”.

Hồng Thủy - Vatican News