Lời Chúa THỨ HAI TUẦN 25 THƯỜNG NIÊN

21/09/2026
THỨ HAI TUẦN 25 THƯỜNG NIÊN
Thánh Matthêu, tông đồ

Mt 9,9-13

TỪ NGƯỜI THU THUẾ  ĐẾN TÔNG ĐỒ
Chúa Giê-su bảo ông: “Anh hãy theo tôi!” Ông đứng dậy đi  theo Người. (Mt 9,9)

Suy niệm: Sau lời gọi của Chúa Giê-su, Mát-thêu liền đứng dậy, bỏ bàn thu thuế, sổ sách, bước theo Chúa. Một hành động chớp nhoáng như thế có vẻ như xuất phát từ một quyết định nông nổi nhất thời. Nhưng thực tế, hẳn không phải như vậy. Thánh sử Mát-thêu đã đơn giản trình thuật, chỉ kể lại những gì chính yếu với độc giả của mình. Ta phải hiểu rằng Lê-vi đã từng thấy, nghe Chúa Giê-su rao giảng, làm phép lạ, để rồi trăn trở thời gian khá lâu cho đến khi chín mùi. Chẳng lạ gì khi được gọi, Lê-vi có thể đáp ứng dường như ngay tức thời tiếng Chúa mời gọi. Không có bước nhảy vọt tình cờ từ người thu thuế tội lỗi đến người tông đồ đáng kính. Phải có sự can thiệp của ý chí, đức tin và sự gặp gỡ với lòng thương xót Chúa vì Chúa “đến để kêu gọi người tội lỗi.”

Mời Bạn: Khi nhận ra mình bất toàn, bất xứng, bạn có cảm thấy được an ủi vì là đối tượng của lòng Chúa thương xót không? “Ta không đến để kêu gọi người công chính” là lý do tồn tại, niềm hy vọng lớn lao của bạn, tôi, cũng như tất cả mọi người trước mặt Chúa vậy. Mời bạn luôn sống vui mỗi ngày với ý tưởng tích cực ấy.

Sống Lời Chúa: Tôi từ bỏ những công việc hoặc lối sống không lành mạnh để trở về với Chúa, làm mới cuộc đời, bước theo Chúa tựa Lê-vi. Mỗi ngày, xin cho mình khám phá ra lòng thương xót của Chúa, để cảm tạ, sống đẹp lòng Ngài.

Cầu nguyện: Lạy Chúa, ước gì sự đoạn tuyệt quá khứ ‘đen’ của Lê-vi giải cứu chúng con, giúp chúng con nhận ra lòng thương xót của Chúa, được thứ tha tội lỗi, và hân hoan bước vào Chính Lộ ngàn đời. Amen.

Thứ hai tuần 25 THƯỜNG NIÊN

Lc 8,16-18

phán quyết lạnh cả người!
“Vì ai đã có, thì được cho thêm; còn ai không có, thì ngay cái họ tưởng là có, cũng sẽ bị lấy mất.” (Lc 8,16-18)

Suy niệm: Một ví dụ cho dễ hiểu: cây đèn có dầu nhưng không cháy, người chủ sẽ vét cạn dầu có sẵn trong đèn ấy, đổ vào cái đèn đang cháy. Như thế đèn đang cháy sẽ được thêm dầu, còn đèn không cháy, hư hỏng, bị xem là vô dụng, người chủ sẽ vứt vào sọt rác. Cũng vậy, một học sinh, sinh viên càng nỗ lực học tập, kiến thức càng rộng mở. Trái lại, lơ là, lười biếng trốn học, sẽ quên dần những kiến thức đã có. Đời sống tinh thần của con người cũng phải luôn trong trạng thái tiến bước, nỗ lực; dừng lại là buông xuôi, đánh mất những gì đã tích lũy. Lời Chúa hôm nay nhắc nhở ta không bao giờ tự mãn về mình, để có thể bước theo Chúa Giê-su, dõi theo mẫu gương của Ngài, vì ta là môn đệ, người học việc với Ngài. Nhờ tâm thế sẵn sàng học hỏi của người môn đệ ấy, ta có thể là đèn cháy sáng đặt trên đế, cũng như hiểu biết thêm những điều bí ẩn của mầu nhiệm Nước Trời.

Mời Bạn: Bạn cứ nghĩ rằng mình sống như hôm nay cũng không đến nỗi nào, nhưng kỳ thực, bạn cũng như mọi người cần phải cố gắng, trau dồi nhân đức mỗi ngày. Sống đời người Ki-tô hữu như bơi trên dòng nước ngược, dừng lại, buông tay là bị cuốn trôi.

Sống Lời Chúa: Hãy xét xem ta thực sự có được những đặc tính cần thiết của đời Ki-tô hữu, chứ không phải dựa hơi hay mạo danh của người khác.

Cầu nguyện: Lạy Chúa, cảm tạ Chúa cho con được làm người con cái Chúa. Xin giúp con sống thật với lòng mình, và nếu thấy mình còn thiếu điều tốt nào, thì xin Chúa giúp con biết cố gắng tập tành nhân đức, kẻo đánh mất tất cả. Amen.

BÀI ĐỌC TRONG THÁNH LỄ
Thứ hai tuần 25 THƯỜNG NIÊN

Ca nhập lễ

Chúa phán: Ta là phần rỗi của dân Ta. Họ đã kêu cầu Ta trong mọi nỗi gian truân. Ta đã nhậm lời họ, và Ta sẽ là Chúa của họ đến muôn đời.

Lời nguyện nhập lễ

Lạy Chúa, Chúa đã thu gọn toàn thể lề luật thánh vào giới răn độc nhất là mến Chúa yêu người, xin giúp chúng con hằng vâng giữ điều Chúa truyền dạy, để sau này đạt tới phúc trường sinh. Chúng con cầu xin…

Bài Ðọc I: (Năm I) Esd 1, 1-6

“Ai thuộc dân Chúa, hãy lên Giêrusalem và xây cất nhà Chúa”.

Khởi đầu sách Esdra.

Năm thứ nhất triều đại Kyrô vua nước Ba-tư, để ứng nghiệm lời Chúa đã phán bởi miệng Giêrêmia, Chúa giục lòng Kyrô vua nước Ba-tư, và ông truyền công bố bằng lời rao và sắc chỉ trong khắp nước rằng: “Ðây là lệnh của Kyrô vua nước Ba-tư: Chúa là Chúa Trời đã ban cho ta mọi nước trên mặt đất, chính Người truyền dạy ta phải xây cất cho Người một đền thờ ở Giêrusalem trong nước Giuđêa. Ai trong các ngươi thuộc về dân Người? Xin Thiên Chúa của nó ở cùng nó. Nó hãy lên Giêrusalem trong xứ Giuđêa, và xây cất nhà của Chúa là Thiên Chúa Israel, chính Người là Thiên Chúa ngự ở Giêrusalem. Và tất cả những người khác đang cư ngụ bất kỳ nơi nào, thì từ nơi mình ở, hãy giúp họ bằng vàng bạc, của cải và súc vật, đừng kể những gì tình nguyện dâng cho đền thờ Thiên Chúa ở Giêrusalem.

Các trưởng tộc thuộc chi họ Giuđa, Bêngiamin, các tư tế, các thầy Lêvi và mọi người được Chúa thúc giục trong lòng, đều vùng dậy tiến lên, để xây cất đền thờ Chúa ở Giêrusalem. Toàn thể dân chúng sống trong vùng lân cận cũng tiếp tay giúp họ vàng bạc, của cải, súc vật, những đồ quý, không kể những gì họ tự ý dâng cúng.

Ðó là lời Chúa.

Ðáp Ca: Tv 125, 1-2ab. 2cd-3. 4-5. 6

Ðáp: Chúa đã đối xử đại lượng với chúng tôi

Xướng: Khi Chúa đem những người Sion bị bắt trở về, chúng tôi dường như người đang mơ; bấy giờ miệng chúng tôi vui cười, lưỡi chúng tôi thốt lên những tiếng hân hoan.

Xướng: Bấy giờ dân thiên hạ nói với nhau rằng: Chúa đã đối xử với họ cách đại lượng. Chúa đã đối xử đại lượng với chúng tôi, nên chúng tôi mừng rỡ hân hoan.

Xướng: Lạy Chúa, xin hãy đổi số phận của con, như những dòng suối ở miền nam. Ai gieo trong lệ sầu, sẽ gặt trong hân hoan.

Xướng: Thiên hạ vừa đi vừa khóc, tay mang thóc đi gieo; họ trở về trong hân hoan, vai mang những bó lúa.

Bài Ðọc I: (Năm II) Cn 3, 27-34 {hoặc 27-35}

“Chúa ghê tởm những kẻ lừa dối”.

Trích sách Châm Ngôn.

Hỡi con, con chớ ngăn cấm người có thể làm việc lành; nếu con làm được việc lành, thì chính con hãy làm. Con chớ nói với người bạn của con rằng: “Hãy đi rồi trở lại, mai ta sẽ cho ngươi”, khi con có thể cho ngay.
Con chớ mưu toan gây ác cho bạn hữu của con, khi nó tin tưởng vào con. Con chớ cạnh tranh với người ta cách vô cớ, khi chính người đó không làm điều gì ác cho con. Con chớ ganh tị với người bất chính, và chớ noi theo đường lối của nó. Vì Chúa ghê tởm những kẻ lừa dối, và Chúa ở thân mật với những kẻ đơn sơ. Chúa gửi đến nhà kẻ gian ác sự khó nghèo, còn nhà người công chính sẽ được chúc phúc. Chính Chúa nhạo báng những kẻ gian dối, và ban ơn cho những kẻ hiền lành. [Người khôn ngoan sẽ thừa hưởng vinh quang, nhưng phường ngu xuẩn sẽ chuốc lấy ô nhục.]

Ðó là lời Chúa.

Ðáp Ca: Tv 14, 2-3ab. 3cd-4ab. 5

Ðáp: Lạy Chúa, người công chính sẽ cư ngụ trên núi thánh Chúa (c. 1b).

Xướng: Người sống thanh liêm và thực thi công chính, và trong lòng suy nghĩ điều ngay, và lưỡi không bịa lời vu khống.

Xướng: Người không làm ác hại đồng liêu, cũng không làm nhục cho ai lân cận. Người coi rẻ đứa bất nhân, nhưng kính yêu những ai tôn sợ Chúa..

Xướng: Người không xuất tiền đặt nợ thu lời, cũng không ăn hối lộ hại người hiền lương. Người thực thi những điều kể đó, thì muôn đời chẳng có lung lay.

Alleluia: Gc 1, 21

Alleluia, alleluia! – Anh em hãy khiêm nhu nhận lãnh lời giao ước trong lòng; lời đó có thể cứu thoát linh hồn anh em. – Alleluia.

(Hoặc đọc: Alleluia, alleluia! – Ánh sáng của anh em phải chiếu giãi trước mặt thiên hạ, để họ thấy những việc tốt đẹp anh em làm mà tôn vinh Cha của anh em. – Alleluia.)

Phúc Âm: Lc 8, 16-18

“Ðặt đèn trên giá đèn, để những ai đi vào đều thấy sự sáng”.

Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca.

Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng dân chúng rằng: “Không ai thắp đèn rồi lấy hũ che lại, hay đặt dưới gầm giường: nhưng đặt nó trên giá đèn, để những ai đi vào đều thấy ánh sáng. Vì chẳng có gì kín nhiệm mà không bị tỏ ra, và không có gì ẩn giấu mà không bị lộ ra cho người ta biết. Vậy các ngươi hãy ý tứ xem các ngươi nghe thế nào! Vì ai có, sẽ được cho thêm; còn ai không có, cả điều mình tưởng có cũng sẽ bị lấy đi”.

Lời nguyện tiến lễ

Lạy Chúa, xin vui lòng chấp nhận của lễ cộng đoàn chúng con dâng, và nhờ thánh lễ này, xin cho chúng con được hưởng những hồng ân cao cả, mà chúng con hết lòng tin tưởng cậy trông. Chúng con cầu xin…

Ca hiệp lễ

Chúa đã ban bố các huấn lệnh, để chúng tôi được tuân giữ hết sức ân cần. Nguyện cho đường nẻo tôi vững chắc, để tuân giữ thánh chỉ của Chúa.

Hoặc đọc:

Chúa phán: Ta là mục tử tốt lành, ta biết các chiên Ta và các chiên Ta biết Ta.

Lời nguyện hiệp lễ

Lạy Chúa, Chúa đã lấy Mình và Máu Ðức Kitô nuôi dưỡng chúng con; xin nâng đỡ và giữ gìn chúng con luôn mãi, để chúng con được hưởng nhờ hiệu quả ơn cứu chuộc trong thánh lễ cũng như trong đời sống hàng ngày. Chúng con cầu xin…

Suy niệm

DỤ NGÔN CÁI ĐÈN (Lc 8,16-18)
Lm. Giuse Đinh Lập Liễm

1. Qua hình ảnh chiếc đèn được đặt nơi cao chiếu ánh sáng, Đức Giê-su muốn khuyên tín hữu phải có một cuộc sống gương mẫu để chiếu sáng trước mặt người khác; Đức Giê-su đem Tin Mừng đến trần gian, giảng dạy về Nước Trời, thành lập Giáo hội. Ngài không muốn những điều trên dành riêng cho một nhóm người nào riêng biệt, nhưng muốn thông ban cho mọi người. Riêng các Ki-tô hữu, phải sống sao cho người ta nhìn vào mà nhận ra Tin Mừng Nước Trời. Họ đã được hưởng ánh sáng Tin Mừng thì họ đừng giữ cho riêng mình, đừng dập tắt; trái lại, phải tìm cách làm lan tỏa ánh sáng đó ra cho mọi người chung quanh.

2. Chiếc đèn được đốt lên phải được đặt trên cao để soi sáng cho mọi người trong nhà. Lý do hiện hữu của chiếc đèn là để soi sáng. Cũng thế, lý do hiện hữu của người Ki-tô hữu là phải tỏa sáng niềm tin của mình. Việc làm chứng cho đức tin trong cuộc sống hằng ngày của những Ki-tô hữu chúng ta, không phải là một việc làm có tính cách nhiệm ý, nghĩa là muốn hay không tùy ý, mà trái lại đó là một đòi hỏi tất yếu, bao trùm tất cả đời sống Ki-tô hữu chúng ta.

Chiếc đèn ấy được đốt lên bằng những hành động cụ thể hằng ngày. Thiên Chúa là Đấng chân thật, bởi vì sự chân thật ấy được thể hiện bằng một chuỗi những yêu thương đối với con người. Người Ki-tô hữu chỉ thực sự là Ki-tô hữu khi cuộc sống của họ thể hiện chính cuộc sống của Chúa, là yêu thương và phục vụ.

3. “Chẳng có ai đốt đèn, rồi lấy hũ che đi hoặc đặt dưới gầm giường” (Lc 8,18).

Ánh sáng có nhiều tên gọi khác nhau. Ánh sáng mặt trời được gọi là ánh nắng; ánh sáng mặt trăng là ánh trăng; ánh sáng đèn được gọi là ánh đèn… Trong đêm Vọng Phục Sinh, khi mọi sự đang chìm trong bóng tối, ngọn nến phục sinh được thắp lên và được khởi xướng: “Ánh sáng Chúa Ki-tô”. Ánh sáng ấy là chính Chúa Ki-tô, là Lời Chân lý. Người Kitô hữu đón nhận ánh sáng Phục Sinh trong ngày lãnh bí tích Thánh Tẩy, được mời gọi giữ cho ánh sáng chân lý ấy tỏa sáng mãi trong suốt cuộc đời, để những người lân cận cũng nhìn thấy ánh sáng ấy. Nghĩa là, bằng nhiều cách thế, những ai tiếp xúc, “đi vào nhà”, đều nhìn thấy ánh sáng Chúa Ki-tô đang được ta “đặt trên đế” – trong cuộc sống của mình. Khi ấy, bạn được gọi tên “Ánh sáng cho trần gian” (Mt 13,14) (5 phút mỗi ngày).

4. Quả thật, Lời Chúa luôn có sức chiếu sáng rất mạnh. Chỉ tiếc rằng Lời Chúa rót vào tai một số người giống như dầu châm vào những cây đèn  mà chúng không chịu cháy, nên chúng cũng vô ích. Bà Chiara Lubich nói: “Chúng ta phải sống thế nào để cho dù các sách Tin Mừng trên thế giới  có bị đốt hết đi thì người ta cũng vẫn có thể  nhìn vào cuộc sống chúng ta mà chép lại Tin Mừng đúng từng câu, tững chữ”.

Đức Cha Jean Koret, vị Gám mục Tiệp Khắc đã từng phải sống lén lút ở chế độ Tiệp Khắc trước kia, tâm sự rằng: Ngài đã gặp gỡ được nhiều người tốt, lúc ngài phải đi làm việc như một  công nhân, hơn là lúc ở trong tòa Giám mục. Tiết lộ trên đây của Đức cha Jean Koret, đã phản ánh trung thực điều Chúa Giê-su đã phán: “Có ai đốt đèn rồi đem để ở trong thùng hay dưới gầm giường không”?

5. Tuy nhiên, muốn trở nên đèn sáng để chiếu soi trần gian, người môn đệ phải biết gắn bó đời mình với Đức Giê-su là nguồn Ánh Sáng. Luôn biết sẵn sàng để cho Lời Chúa soi chiếu cuộc đời của mình trước, rồi kế đó, người môn đệ sẽ chiếu tỏa cho anh chị em của mình những giá trị Tin Mừng.

Ngày lãnh nhận bí tích Rửa tội, mỗi người đều được đón nhận một cây nến cháy sáng qua lời mời gọi của vị chủ sự: “Hãy nhận lấy ánh sáng Chúa Ki-tô”. Như thế, chúng ta thuộc về Ánh Sáng, hay nói đúng hơn, chúng ta là ánh sáng và bổn phận phải chiếu tỏa ánh sáng cho mọi người chung quanh. Không bao giờ chúng ta được phép chỉ giữ ánh sáng cho riêng mình. Hoặc có khái niệm: “Đèn nhà ai nấy rạng”. Nếu chúng ta có chủ trương ích kỷ, hẳn là một điều vô lý, vì: “Không ai thắp đèn rồi lấy hũ che lại, hay đặt dưới gầm giường”.

Chúng ta hãy cầu xin cho mọi Ki-tô hữu chúng ta, luôn ý thức tầm quan trọng của việc sống niềm tin trong cuộc sống và quyết tâm sống niềm tin ấy, để mỗi người trở thành những ngọn đèn được thắp sáng giữa môi trường mà chúng ta đang sống và cũng để cho cuộc sống của chúng ta đẹp hơn, có ý nghĩa hơn.

6. Truyện: Ngọn đèn tỏa sáng.

Vào buổi chiều nọ, một người lấy từ trong hộp một cây nến nhỏ và leo lên tầng tháp cao. Cây nến hỏi:

– Chúng ta đang đi đâu vậy?

– Đi lên cao hơn để chỉ đường cho tầu bè vào cảng.

– Nhưng tôi bé nhỏ thế này làm sao tầu bè thấy được?

– Chỉ cần ngươi cứ cháy sáng thôi, còn mọi việc để ta lo.

Tới đỉnh tháp, người ấy đặt cây nến vào trong một cái đèn có ghép những tấm kính phản quang. Nhờ đó, mà ánh sáng lan tỏa ra và mọi tầu bè có thể thấy được.

ĐÈN LÀ ĐỂ THẮP SÁNG (Lc 8, 16-18)
Lm. Antôn Nguyễn Văn Độ

Đèn để thắp sáng, bóng tối cần có đèn. Đèn ở trong bóng tối mà không sáng, đèn vô dụng. Chúa Giê-su nói: “Không ai thắp đèn rồi đem đặt gầm giường” (Lc 5,16). Thắp đèn mà để trong thùng hay gầm giường, đèn mất công dụng của nó.

Từ cái đèn tỏa sáng, Chúa Giê-su nói đến một thực tại cao hơn đó là người đón nhận Lời Chúa. Chúa đã từng tuyên bố: “Các con muốn đất… là sự sáng thế gian” (x.Mt 5,13-16). Nghĩa là chúng ta phải trở thành ngọn đèn soi sáng cho môi trường xung quanh. Chúng ta nghe lời Chúa, nhờ lời Chúa biến đổi cách sống của ta, từ đó ta sẽ trở nên gương mẫu giúp người chung quanh sống lời Chúa như đèn soi sáng cho người khác, để mọi người nhìn vào ta mà nhận ra Chúa Giêsu là Đấng Cứu Thế.

Cũng như ngọn đèn, không ai có thể che giấu được ánh sáng của nó. Người có Chúa Giê-su trong mình cũng thế, họ không thể che giấu được thân phận của mình. Nếu người ấy sống đúng với những giáo huấn của Chúa Giê-su, thì cho dù họ có trà trộn, ẩn giấu trong đám đông, người ta cũng nhận ra, vì họ như ngọn đèn cháy sáng, “hữu xạ tự nhiên hương”, bản chất của họ đã có hương thì tự nhiên sẽ toả ra cho mọi người nhận biết.

Tóm lại: Như đèn thắp lên là tự tỏa sáng, người môn đệ Chúa cùng thế, không được phép giữ lời Chúa cho riêng mình, mà phải biết loan báo lời Chúa cho mọi người. Vì thế, chúng ta hãy cẩn thận, ý tứ xem cách thức mình nghe lời Chúa như thế nào sống lời Chúa ra sao để có ích cho mọi người.

ĐÈN ĐẶT TRÊN ĐẾ
(THỨ HAI TUẦN 25 TN NĂM LẺ) 
Emmanuel Nguyễn Thanh Hiền, OSB

Qua Lời Tổng Nguyện của Thứ Hai Tuần 25 Thường Niên, Năm Lẻ này, các nhà phụng vụ muốn chúng ta ý thức rằng: Chúa đã thu gọn toàn thể lề luật thánh vào giới răn độc nhất là mến Chúa yêu người, xin Chúa giúp chúng ta hằng vâng giữ điều Chúa truyền dạy, để sau này đạt tới phúc trường sinh.

Vâng giữ giới răn mến Chúa yêu người, quy tụ về bên Chúa như đoàn chiên bên cạnh người mục tử, như trong bài đọc một của giờ Kinh Sách, trích sách ngôn sứ Êdêkien: Chính Ta sẽ chăm sóc chiên của Ta. Dân lưu đày, tù tội đâu còn có vua để hướng dẫn vận mạng của mình. Nhưng Thiên Chúa không quên lời đã hứa. Ngay từ bây giờ, Thiên Chúa chăm sóc đoàn chiên của Người. Rồi chẳng bao lâu nữa Người sẽ gửi Đấng tự nhận là Mục Tử nhân lành… Ta sẽ kéo chiên của Ta ra khỏi mọi nơi chúng đã bị tản mác vào ngày mây đen mù mịt, sẽ đưa chúng vào đất của chúng, sẽ chăn dắt đoàn chiên trong đồng cỏ tốt tươi. Phần tôi, tôi đến cho người ta được sống, và được sống dồi dào.

Vâng giữ giới răn mến Chúa yêu người, can đảm sống sự thật và nói sự thật, như trong bài đọc hai của giờ Kinh Sách, trích bài giảng của thánh Autinh: Hãy lên tiếng, lúc thuận tiện cũng như lúc không thuận tiện…  Dù phải chết, con hãy phấn đấu cho sự thật, và Đức Chúa là Thiên Chúa sẽ bênh vực con. Đừng ăn càn nói bậy, chớ nhu nhược trễ nải trong công việc của con. Hãy rao giảng lời Chúa, hãy lên tiếng lúc thuận tiện cũng như lúc không thuận tiện; hãy biện bác, ngăm đe, khuyên nhủ, với tất cả lòng nhẫn nại và chủ tâm dạy dỗ.

Vâng giữ giới răn mến Chúa yêu người, làm chứng cho tình yêu và lòng thương xót của Chúa, như trong bài đọc một của Thánh Lễ, trích sách Étra: Ai thuộc dân Đức Chúa, hãy lên Giêrusalem và xây Nhà Đức Chúa. Trong bài Đáp Ca, Thánh Vịnh 125 cho thấy: Việc Chúa làm cho ta, ôi vĩ đại! Khi Chúa dẫn tù nhân Xion trở về, ta tưởng mình như giữa giấc mơ. Vang vang ngoài miệng câu cười nói, rộn rã trên môi khúc nhạc mừng.

Câu Tung Hô Tin Mừng, mà các nhà phụng vụ đã chọn cho ngày lễ hôm nay là: Ánh sáng của anh em phải chiếu giãi trước mặt thiên hạ, để họ thấy những công việc tốt đẹp anh em làm, mà tôn vinh Cha của anh em. Trong bài Tin Mừng, Đức Giêsu nói: Đèn được đặt trên đế, để những ai đi vào thì nhìn thấy ánh sáng. Thành được xây trên núi, ánh sáng được đặt trên đế: Ai thuộc dân Chúa hãy xây Nhà Đức Chúa; ai thuộc đoàn chiên Chúa hãy chiếu giãi ánh sáng trước mặt thiên hạ. Giao ước đã lập ra, muôn đời Chúa nhớ mãi: Chúa sẽ kéo chiên ra khỏi mọi nơi chúng đã bị tản mác, để đưa vào đồng cỏ xanh tươi, như dẫn tù nhân về, như mưa dẫn nước về suối cạn miền Nam; Chúa đã trao cho chúng ta trách nhiệm tái thiết cho Người một ngôi Nhà ở Giêrusalem, quy tụ muôn dân về cho Chúa: chúng ta phải gọi kẻ lầm lạc trở về, phải đi tìm kẻ hư mất. Chúng ta muốn hay không muốn, chúng ta vẫn phải làm, và nếu đi tìm, mà ta có bị gai rừng cào xé, thì, ngóc ngách nào, ta cũng len lỏi vào, bụi rậm nào ta cũng khua động; chúng ta phải rảo khắp nơi, tùy theo sức, mà Chúa ban cho ta. Dù có chết, chúng ta cũng phải phấn đấu cho sự thật, và Thiên Chúa sẽ đỡ bênh ta, chớ nhu nhược, trễ nải trong công việc; hãy rao giảng Lời Chúa, hãy lên tiếng lúc thuận tiện, cũng như, lúc không thuận tiện; hãy biện bác, ngăm đe, khuyên nhủ, với tất cả lòng nhẫn nại. Chúa đã thiết lập với chúng ta một giao ước bình an, Người sẽ bẻ gãy ách sắt đè lên chúng ta và cứu thoát chúng ta khỏi tay những kẻ hà hiếp, vì thế, huấn lệnh Người truyền ta hãy lo tuân giữ, và ước mong sao ta hằng vững bước theo thánh chỉ của Người. Chúa đã thu gọn toàn thể lề luật thánh vào giới răn độc nhất là mến Chúa yêu người, ước gì chúng ta hằng vâng giữ điều Chúa truyền dạy, để sau này đạt tới phúc trường sinh. Ước gì được như thế!

VẪN SÁNG
Lm. Minh Anh, Tgp. Huế

“Để những ai đi vào thì nhìn thấy ánh sáng!”.

Trong “Thổi Cho Nó Bùng Lên!” - “Fan the Flame!”, Joseph Stowell nhận xét, “Ở thế vận hội Olympic, người Hy Lạp có một cuộc tranh tài có thể nói là duy nhất. Kẻ chiến thắng không phải là người về đích đầu tiên, nhưng là tất cả những ai về đích với ngọn đuốc vẫn sáng trên tay. Như vậy, bất cứ ai cũng có thể là người chiến thắng!”.

Kính thưa Anh Chị em,

Lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta ‘thổi cho nó bùng lên’ ngọn lửa đức tin của mình trong thế giới, một thế giới xem ra ‘khá tối’. Là Kitô hữu, chúng ta khác nào những vận động viên chạy cho hết đường đua của mình mà đuốc trên tay ‘vẫn sáng!’.

Thật lợi thế khi trong bóng tối, chúng ta có một đuốc sáng - đuốc Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô. Ai vây quanh đuốc sáng sẽ không lãng phí thời gian để dò dẫm hay tần ngần; họ có thể nhanh chóng đến nơi họ cần và giúp người khác cùng đến. Đây là giá trị đức tin của mỗi Kitô hữu! Trong dòng lịch sử cứu độ, những ‘người cầm đuốc’ không thiếu: như vua Kyrô, nhờ lửa yêu mến và lòng quảng đại, đã khơi dậy cả dân tộc xây lại đền thờ Chúa - bài đọc một. Thời nay, Chúa vẫn ban cho Giáo Hội những ‘người cầm đuốc’. Carlo Acutis, 15 tuổi, dùng Internet giới thiệu các phép lạ Thánh Thể, xác tín “Thánh Thể là đường cao tốc lên thiên đàng!”; Pier Giorgio Frassati, chàng trai “Hướng về đỉnh cao!”, nhiệt thành phục vụ người nghèo. Họ là những ngọn đuốc đức tin cho thời đại hôm nay - những ánh đuốc trẻ trung, truyền cảm hứng để chúng ta cũng thắp sáng đức tin giữa thế giới.

Với bài Tin Mừng, Chúa Giêsu nói, “Chẳng có ai đốt đèn, rồi lấy hũ che đi hoặc đặt dưới gầm giường, nhưng đặt trên đế, để những ai đi vào thì nhìn thấy ánh sáng!”. Ánh sáng chúng ta lãnh nhận trong ngày rửa tội không chỉ để soi đường cho chính mình, nhưng còn để người khác tìm được lối đi. Cũng thế, đức tin của chúng ta không thể giấu kín, nhưng được mời gọi chiếu toả giữa đời. “Hãy trở nên ngọn hải đăng trong cơn bão của ai đó; ánh sáng của bạn có thể dẫn họ về bến!” - Roy T. Bennett.

Kính thưa Anh Chị em,

Chúng ta đang ở trong một ‘sân vận động’ đầy bão táp, chiến tranh và nghèo đói, Chúa Giêsu mời chúng ta giữ đuốc đức tin của mình luôn cháy sáng cho mình và cho người. Như Acutis và Frassati, mỗi chúng ta được gọi trở thành những ngọn “hải đăng trong bão”, để ai gặp chúng ta, người ấy cũng thấy một tia sáng hy vọng và cùng tiến về Thiên Chúa, bến cảng an toàn. “Một ngọn lửa nhỏ có thể thắp sáng ngàn con tim, đừng bao giờ đánh giá thấp tia sáng của bạn!” - John C. Maxwell. Hãy cầu xin Chúa Thánh Thần thổi bùng ngọn lửa đức tin trong chúng ta, giữ cho nó khỏi tắt, hầu có thể chiếu sáng và tiếp lửa cho tha nhân. Nhờ đó, mọi người có thể về đích với đuốc ‘vẫn sáng’; và cùng họ, chúng ta có thể reo lên “Việc Chúa làm cho ta ôi vĩ đại!” - Thánh Vịnh đáp ca.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, ước gì gió thế gian càng lộng, đuốc của con càng sáng! Để con không chỉ về đích, mà về đích với đuốc ‘vẫn sáng’, kéo thêm nhiều người khác cùng về!”, Amen.

Thánh Matthêu, tông đồ

Mt 9,9-13

BÀI ĐỌC TRONG THÁNH LỄ
Thánh Matthêu, tông đồ

Ca nhập lễ
Chúa phán: Các con hãy đi giảng muôn dân, làm phép rửa cho họ, và giảng dạy họ tuân giữ mọi điều Thầy đã truyền cho các con.

Lời nguyện nhập lễ
Lạy Chúa, Chúa đã mở lượng từ bi khôn tả chọn một người thu thuế là Mát-thêu làm tông đồ rao giảng Tin Mừng. Xin nhận lời thánh nhân cầu thay nguyện giúp, cho chúng con biết noi gương người, luôn hết tình gắn bó với Chúa Kitô là Thiên Chúa hằng sống và hiển trị cùng Chúa, hiệp nhất với Chúa Thánh Thần đến muôn thuở muôn đời.

Bài Ðọc I: Ep 4, 1-7. 11-13
“Chu toàn chức vụ, xây dựng thân thể Chúa Kitô”.

Trích thư Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Êphêxô.

Anh em thân mến, tôi là tù nhân trong Chúa, tôi khuyên anh em hãy ăn ở xứng đáng với ơn kêu gọi anh em đã lãnh nhận. Anh em hãy hết lòng khiêm nhượng, hiền hậu, nhẫn nại, chịu đựng nhau trong đức ái; hãy lo bảo vệ sự hợp nhất tinh thần, lấy bình an hoà thuận làm dây ràng buộc: Chỉ có một thân thể và một tinh thần, cũng như anh em đã được kêu gọi đến cùng một niềm hy vọng. Chỉ có một Chúa, một đức tin, một phép rửa. Chỉ có một Thiên Chúa là Cha hết mọi người, Ðấng vượt trên hết mọi người, hoạt động nơi mọi người, và ở trong mọi người.

Nhưng mỗi người trong chúng ta đã được ban ơn tuỳ theo lượng Ðức Kitô ban cho. Và chính Người đã ban cho kẻ làm Tông đồ, người làm Tiên tri, còn kẻ khác thì rao giảng Tin Mừng, kẻ khác nữa làm chủ chăn và thầy dạy, để tổ chức các thánh nhân nên hoàn bị hầu chu toàn chức vụ, xây dựng thân thể Ðức Kitô, cho đến khi mọi người chúng ta hợp nhất trong đức tin và trong sự nhận biết Con Thiên Chúa, trở nên người trưởng thành, đạt đến tầm vóc của Ðức Kitô viên mãn.

Ðó là lời Chúa.

Ðáp Ca: Tv 18, 2-3. 4-5
Ðáp: Tiếng chúng đã vang cùng trái đất

Xướng: Trời xanh tường thuật vinh quang Thiên Chúa, thanh không kể ra sự nghiệp của Người. Ngày này nhắc nhủ cho ngày khác, đêm này truyền tụng cho đêm kia.

Xướng: Ðây không phải lời cũng không phải tiếng, mà âm thanh chúng không thể lọt tai. Nhưng tiếng chúng đã vang cùng trái đất, và lời chúng truyền ra khắp cõi địa cầu.

Alleluia:
Alleluia, alleluia! – Chúng con ca ngợi Chúa là Thiên Chúa; chúng con tuyên xưng Chúa là chúa tể. Lạy Chúa, ca đoàn vinh quang các Tông đồ ca ngợi Chúa. – Alleluia.

 Phúc Âm: Mt 9, 9-13
“Hãy theo Ta”. – Và ông ấy đứng dậy đi theo Người.

Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.

Khi ấy, Chúa Giêsu đi ngang qua, thấy một người ngồi ở bàn thu thuế, tên là Matthêu. Người phán bảo ông: “Hãy theo Ta”. Ông ấy đứng dậy đi theo Người. Và xảy ra khi Người ngồi dùng bữa trong nhà, thì có nhiều người thu thuế và tội lỗi đến ngồi đồng bàn cùng Chúa Giêsu và các môn đệ của Người. Những người biệt phái thấy vậy, liền nói với các môn đệ Người rằng: “Tại sao Thầy các ông lại ăn uống với những người thu thuế và tội lỗi như vậy?” Nghe vậy, Chúa Giêsu bảo rằng: “Người lành mạnh không cần đến thầy thuốc, nhưng là người đau yếu! Các ông hãy đi học xem lời này có ý nghĩa gì: Ta muốn lòng nhân từ, chớ không phải hy lễ. Vì Ta không đến để kêu gọi người công chính, nhưng kêu gọi người tội lỗi”.

Ðó là lời Chúa.

Lời nguyện tiến lễ
Lạy Chúa, trong ngày lễ kính thánh Mát-thêu chúng con dâng lên Chúa của lễ này và khiêm tốn nài xin Chúa ghé mắt nhân từ nhìn đến Giáo Hội vì chính nhờ lời rao giảng của các tông đồ đức tin Giáo Hội được dưỡng nuôi. Chúng con cầu xin…

Lời tiền tụng các tông đồ,

Ca hiệp lễ
Chúa phán: Ta không đến để kêu gọi người công chính, nhưng kêu gọi người tội lỗi.

Lời nguyện hiệp lễ
Lạy Chúa, chúng con đang cảm nghiệm chính niềm vui của thánh Mát-thêu khi người hân hoan đón tiếp Chúa Cứu Thế đến dùng bữa trong nhà mình. Xin cho chúng con luôn tìm được sức mạnh nơi bàn tiệc của Ðấng xưa đã đến để kêu gọi không phải người công chính nhưng là kẻ tội lỗi. Người hằng sống và hiển trị muôn đời.

Suy niệm

Người môn đệ Đức Ki-tô
Lm. Gioan Trần Văn Viện

Bài Phúc âm hôm nay thuật lại rằng: Đức Giê-su đi ngang qua trạm thu thuế, Người thấy một người tên là Mát-thêu đang ngồi đó và nói với ông “hãy theo tôi”. Như thế, trước khi mời gọi Mát-thêu trở thành môn đệ của mình, Đức Giê-su đã quan sát và nhìn ông với một ánh mắt trìu mến, đầy yêu thương. Ông Mát-thêu đang là một người thu thuế phục vụ cho nhà nước Rô-ma và trong con mắt của những người dân Do Thái, thì ông cũng giống như kẻ tội lỗi, bị mọi người chê ghét và loại ra khỏi cộng đồng. Tuy nhiên, điều này không quá quan trọng đối với Đức Giê-su. Người đã nhìn xuống thân phận thấp hèn của Mát-thêu và đã gọi ông. Chính Đức Giê-su đã làm thay đổi cuộc đời của ông: từ một người thu thuế trở thành môn đệ của Người. Gặp được Đức Giê-su ông đã được biến đổi và bằng chứng là ông đã đứng dậy để đi theo Người.

Anh chị em thân mến, ngày hôm nay, Chúa Giê-su vẫn đang đi qua cuộc đời của mỗi chúng ta. Chúa thấy rõ con người và hoàn cảnh của mỗi chúng ta. Chúng ta cũng được Chúa yêu thương nhìn đến và được mời gọi trở nên các môn đệ của Người. Chính bí tích Rửa Tội đã biến đổi chúng ta thành những con người mới, được xóa bỏ tội tổ tông và các tội khác. Chúng ta, từ những tội nhân và giờ đây đã trở thành con cái Thiên Chúa. Gặp được Chúa, con người chúng ta cũng được biến đổi và chúng ta cần có hành động thiết thực để thể hiện là người môn đệ đi theo Người. Xưa kia tông đồ Mát-thêu đã đứng dậy, từ bỏ công việc và địa vị của mình để chọn một đời sống mới, thì hôm nay chúng ta cũng cần có sự từ bỏ những cái xấu, tội lỗi của con người cũ và tuân theo giới răn của Chúa để mặc lấy những điều tốt đẹp của con người mới, người môn đệ Đức Ki-tô. Xin Chúa ban ơn thêm cho chúng ta. Amen.

Các sách phúc âm trình bày thánh Matthêu như một nhân viên thuế vụ hay người thu thuế (Mt 9,9), con ông Alphée (Mc 2,14), có lẽ gốc người Capharnaum (Mc 27,14; Lc5,27) và là anh em với Giacôbê, vì ông này cũng là “Con ông Alphée”. Tên Matthêu (tiếng Hy lạp là Matthaios) có nguồn gốc Hébreu, có nghĩa là “Ơn của Chúa”. Ngài cũng được gọi là Lévi (Mc 2,14; Lc 5,27). Trong danh mục Nhóm Mười Hai, Ngài xếp thứ bảy hoặc thứ tám (Mc 3,18; Lc 6,15; Cv 1,13). Lời thú nhận của Mat-thêu trước khi được Đức Giêsu gọi, cho mình là một người “Không sạch”, bị phạt theo luật đạo Do Thái. Lời gọi của thầy, Đấng không đến kêu gọi người công chính, nhưng kêu mời người tội lỗi để họ cải hối (Lc 5,22) đã tạo nên nơi Lévi một câu trả lời tức thì và quảng đại: Bỏ tất cả, ông đứng dậy, đi theo thầy (Lc 5,28). Lòng quảng đại và lương thiện của người môn đồ mới được Luca đề cao:

Lévi dọn đại tiệc trong nhà để đãi Chúa Giêsu, tới dự có rất đông những người thuộc nhóm thuế vụ (5,29).

Đức giám mục Hiérapolis (ở Tiểu Á) tên là Papias, vào khoảng năm 125 kể lại rằng Matthêu đã xếp đặt các “ngôn từ” (Logia) của Chúa bằng thể ngữ Hébreu (tiếng Araméen) còn theo Eusêbe, Origène(+khoảng 254), xác nhận Matthêu là tác giả phúc âm thứ nhất, viết gửi đến những Kitô hữu gốc Do Thái. Thánh Irénée (tiền bán thế kỷ III) viết rằng Matthêu đã viết phúc âm nơi nhà những người Do Thái bằng ngôn ngữ của họ.

Theo một số truyền thuyết, thánh Matthêu đã rời Palestine sang truyền giáo nhiều miền khác nhau, ở Ba Tư, Syrie, Macédoine và Ethiopie, rồi tử đạo tại đây. Từ Éthiopie hài cốt Ngài được đưa về Paestum (Campanie), rồi Salerne, thế kỷ X, như Đức Giáo Hoàng Grégoire VII làm chứng, năm 1080. Theo một truyền thuyết khác, di hài Ngài được thánh nữ Hêlêna chuyển từ Jérusalem về Trèves (Đức) tại tu viện thánh Matthêu.

Anh tượng thường biểu diễn thánh Matthêu dưới dạng một thiên thần có cánh, tượng trưng cho phả hệ Đức Kitô ở đầu phúc âm Ngài. Các giai thoại về cuộc đời thánh Matthêu, ngoài những nơi khác, còn thấy nơi một loạt các bức họa của Caravage trong nhà thờ thánh Louis des Francais ở Roma.

Thông điệp và tính thời sự

Các kinh nguyện thánh lễ lấy từ sách lễ Paris năm 1738.

Lời nguyện trong ngày ca tụng lòng “Nhân từ sâu thẳm” của Chúa đã chọn “Matthêu người thu thuế đã làm thành tông đồ Chúa”. Trong phụng vụ bài đọc, thánh Bêđa khả kính nhận định rằng Chúa nhìn thấy Matthêu ngồi bàn thu thuế “Không phải bằng con mắt phần xác cho bằng cái nhìn nội tâm của lòng thương xót”. Giải thích ơn gọi dành cho Lévi, thánh nhân khẳng định ý nghĩa và bản chất lời gọi của Đức Kitô: “Khi yêu cầu ông theo Chúa, Chúa không kêu gọi ông đi theo Người cho bằng sống như Người”.

Lời nguyện trên lễ vật nhấn mạnh đề tài chính theo phúc âm Matthêu là Giáo hội: “Lạy Chúa xin yêu thương nhìn đến Giáo hội Chúa, vì Giáo hội đã được chính Chúa nuôi dưỡng đức tin bằng lời giảng dạy của các tông đồ”. Từ Giáo hội (Ekklèsia) được sử dụng từ một trăm lần trong Tân ước, đặc biệt là trong các thư thánh Phaolô, nhưng trong các phúc âm chỉ ba lần, chỉ có trong phúc âm Matthêu (16,18; 18,17). Trong 16,18: “Con là Phêrô, trên đá này Thầy sẽ xây Hội Thánh Thầy”. Từ Hội Thánh ở đây chỉ cộng đồng Chúa sắp thành lập xây dựng trên Phêrô. Trong 18,18: “Nếu kẻ ấy chối không chịu nghe họ, hãy nói với Giáo hội”, ở đây từ Giáo hội chỉ nghị viện của các tín hữu tức là đoàn tông đồ. Giáo hội cũng là cộng đoàn mới do Chúa Giêsu thiết lập, được xây dựng quanh Phêrô và các tông đồ, được mời gọi rao giảng phúc âm khắp thế giới (24,14; 26,13) và mọi dân tộc (28,19).

Nước Trời (thành ngữ xuất hiện có tới năm mươi lần trong Matthêu) là điều mới lạ do Chúa Giêsu lập nên. Đây là nước Thiên Chúa hiện hữu “Trên trời”, nhưng thực hiện ở trần gian bằng hình ảnh và việc tham dự, và sẽ kết thúc “Trên trời” vào ngày thế mạt. Hiến chương của Nước Trời là “Bài giảng trên núi” (5,3-11).

Thánh Matthêu vui mừng được đón Chúa vào nhà (lời nguyện tạ lễ) không ngần ngại mời nhiều bạn hữu, thu thuế, người tội lỗi cùng đến dự tiệc với Chúa Giêsu và các đồ đệ của Chúa (9,10). Trong thế giới Palestine, bữa ăn là giây phút cao điểm của lễ hội và gặp gỡ. Đức Giêsu khi nhận lời mời đến nhà một người “không sạch” muốn nhấn mạnh lời mời gọi nhân từ của Thiên Chúa đang mở cửa Vương Quốc của Chúa cho người tội lỗi.

Sau hết chúng ta hãy nhớ lời thánh Bêđa khả kính trong một bài giảng về thánh Matthêu: “Đấng sau này sẽ là Tông đồ và thầy dạy lương dân, lúc cải hối, đã kéo theo mình, cả một đám đông những người tội lỗi trên đường cứu rỗi” (Phụng vụ bài đọc).

Enzo Lodi

PowerPoint-t2-t25-TN