Sửa lỗi người khác không dễ, bởi vì sửa lỗi không chỉ cần sự thật, mà còn cần tình yêu, lòng khiêm nhường và sự khôn ngoan.
Có khi ta biết người kia sai, nhưng nói thế nào để họ không cảm thấy bị xúc phạm? Có khi ta muốn giúp, nhưng chính cách nói của ta lại khiến họ đóng cửa. Và cũng có khi điều khó nhất không phải là nói cho người khác biết họ sai, mà là nhận ra mình không đứng ngoài lỗi lầm của họ.
Có khi người đi sửa lỗi người khác lại bị chính người ấy “bật lại” — và đó là một trong những thử thách khó nhất của tình huynh đệ.
Khi bị góp ý, con người thường không chỉ nghe điều được nói; họ còn nghe cách mình được nhìn nhận. Một câu sửa lỗi có thể chạm vào tự ái, danh dự, quá khứ, hoặc những vết thương chưa lành. Thế là thay vì nhìn vào lỗi của mình, họ quay sang phòng vệ:
“Anh cũng có tốt gì đâu!”
“Sao anh không nhìn lại mình trước?”
“Anh lấy quyền gì mà nói tôi?”
Thế là người sửa lỗi cũng bị kéo vào cuộc tranh luận. Ban đầu là sửa lỗi cho người anh em, cuối cùng lại thành đấu nhau xem ai đúng.
Nhưng chính ở đây, lời Chúa Giêsu trở nên sâu sắc: “Người bảo ta “lợi được người anh em.”
Nếu họ “bật lại”, tôi có thể bình tĩnh tự hỏi:
Biết đâu, trong lúc tôi đến để sửa lỗi cho người khác, Chúa lại dùng chính lời phản ứng của họ để sửa lỗi tôi.
Có khi người anh em sai về điều tôi góp ý, nhưng họ lại đúng khi nhắc tôi rằng tôi đang thiếu bác ái. Có khi nội dung tôi nói đúng, nhưng thái độ của tôi lại sai. Có khi tôi nhìn thấy cái dằm trong mắt người khác mà quên mất mình cũng đang có một cái dằm cần được lấy ra.
Vì thế, người biết sửa lỗi thật sự phải là người cũng sẵn sàng được sửa lỗi.
Nếu tôi không chấp nhận khả năng mình sai, tôi rất dễ biến việc sửa lỗi thành quyền lực.
Nếu tôi không chịu lắng nghe, tôi rất dễ biến sự thật thành vũ khí.
Nếu tôi không có tình yêu, lời nói đúng vẫn có thể làm người khác tổn thương.
Và đây chính là chỗ câu Tin Mừng kết thúc bằng “hai hoặc ba người tụ họp nhân danh Thầy.” Khi Chúa ở giữa, cả người sửa lỗi lẫn người được sửa lỗi đều đứng dưới ánh sáng của Chúa, chứ không ai đứng ở vị trí thẩm phán.
L.m Giuse Hoàng KIm Toan
